Phần I : Giáo viên hướng dẫn
1. Các bước cần làm trước khi kê thực đơn
- Phải năm chắc kiến thức về lâm sàng và dinh dưỡng có liên quan tới bệnh.
- Phải thăm khám bệnh nhân để nắm được:
+ Họ và tên
+ Tuổi
+ Giới
+ Chẩn đoán
+ Các triệu chứng lâm sàng
+ Các kết quả xét nghiệm
- Khi kê thực đơn phải dựa vào những căn cứ sau:
+ Nguyên tắc chung của điều trị bằng dinh dưỡng
+ Tuổi và can nặng của trẻ
+ Giai đoạn của bệnh: Giai đoạn đầu hay giai đoạn phục hồi...
+ Tình trạng chung của trẻ: tốt hay xấu
+ Sữa mẹ có hay không
+ Tính cân đối của khẩu phần: chất bột, đạm, béo, các vitamin và muối khoáng...
- Tiêu chuẩn tiền ăn hoặc khả năng kinh tế của gia đình bệnh nhân
- Giá cả thị trường của các loại lương thực, thực phẩm.
* Nguyên tắc cho trẻ ăn
- Ăn nhiều bữa trong ngày, những ngày đầu cứ 2 giờ cho ăn một lần
- Ăn từ loãng đến đặc, từ ít đến nhiều
- Ăn tăng dần calo ( từ 75 - 100 - 150 - 200 kcal/ kg)
- Tăng dần protein ( từ 1 - 2 -3 - 4- 5 g/ kg )
- Nếu bệnh nhân không ăn được bằng thìa thì cho ăn qua ống thông hoặc nhỏ giọt dạ dày.
* Để đạt được hiện tượng “lớn bù” cho mức năng lượng là 150 - 200 kcal/ kg/ ngày.
* Các thực phẩm sử dụng cho trẻ SDD
- Dùng sữa cho thêm dầu, đường hoặc các loại thức ăn khác có đậm độ năng lượng cao, đảm bảo 1 kcal/ 1ml thức ăn.
- ở trẻ còn bú: ngoài sữa mẹ cần cho trẻ ăn thêm sữa + dầu + đường
- ở trẻ ăn sam: ngoài sữa mẹ và những bữa sữa + dầu + đường cần cho ăn thêm bột ngũ cốc nấu với thịt, cá, trứng ( thay đổi ) + rau + dầu.
Ngoài ra, nên cho trẻ uống thêm các loại nước quả tươi hoặc dung dịch ORS
( Oral Rehydration Salts ).
Chế độ ăn bằng sữa bò
( Trong giai đoạn đầu cho trẻ từ 5 - 24 tháng tuổi, mẹ không có sữa )
* Với trẻ trên 24 tháng tuổi cần phối hợp các bữa năng lượng cao với các món ăn đặc ( cháo, cơm ) cho thêm dầu.
2. Kê thực đơn
+ Ví dụ: Trẻ trai 12 tháng tuổi, nặng 6 kg. phù
Chẩn đoán: SDD nặng thể kwashiokor
Vào viện điều trị được một thời gian, bé ăn đã tốt hơn, cơ thể cho phép để đạt được hiện tượng “lớn bù” cần cho ăn ở mức:
Protein 5g / kg. 24 h.
Như vậy, lượng protein là: 6kg x 5g / kg. 24 h = 30 g/ 24h
Năng lượng 150 kcal / kg/24h.
Như vậy, tổng năng lượng sẽ là: 150 kcal / kg/24h. x 6 kg = 900 kcal/ 24h
Thực đơn ( tham khảo )
Với thực đơn trên ta có:
3. Học sinh khám bệnh ( tại AM10)
Phần II : Học sinh tự kê thực đơn
Phần III: Giáo viên nhận xét, đánh gi ¸
Câu hỏi ôn tập:
1/ Nêu các bước cần làm trước khi kê thực đơn.
2/ Tư vấn cho bà mẹ khi có con bị suy dinh dưỡng độ I,II.
