1. Tại sao bệnh nhân ung thư cần một chế độ ăn hợp lý?
Giáo trình Dinh dưỡng lâm sàng - Bộ Y tế 2019
• Ung thư là bệnh lý ác tính, tế bào tăng sinh vô độ ngoài sự kiểm soát của cơ thể.
• Bệnh nhân ung thư thường có tình trạng chán ăn, giảm hấp thu thức ăn, suy mòn, viêm… dẫn đến việc giảm đáp ứng điều trị, tăng chi phí và tăng nguy cơ tử vong.
• Mục tiêu dinh dưỡng trong quá trình điều trị ung thư dựa trên loại ung thư, giai đoạn ung thư và các tình trạng bệnh lý khác.
• Ăn đủ lượng protein và calo là điều quan trọng để chữa bệnh, chống nhiễm trùng.
Dinh dưỡng ĐỦ
• Phòng chống suy mòn, suy kiệt
• Tăng miễn dịch
• Hỗ trợ điều trị
• Nâng cao chất lượng sống
Dinh dưỡng ĐÚNG
• Chống viêm
• Nhanh phục hồi vết thương
• Dễ phòng tái phát
• Giảm biến chứng
Một chế độ dinh dưỡng đúng và đủ là rất cần thiết – THỨC ĂN = THUỐC
2. Một số ảnh hưởng từ bệnh lý đến chế độ dinh dưỡng
Chán ăn
• Chia thực phẩm thành bữa nhỏ
• Tránh ăn nhiều chất lỏng trong bữa ăn
• Trình bày thức ăn đẹp mắt để tăng sự thích thú
• Tập thể dục nhẹ hoặc đi bộ trước bữa ăn
• Ăn bất cứ loại thực phẩm nào mà bệnh nhân muốn vào bất cứ bữa nào trong ngày
Các vấn đề về nuốt
• Chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ
• Sử dụng dinh dưỡng bổ sung dạng lỏng
• Nghiền – xay thực phẩm mềm, nấu súp
• Uống 6–8 ly nước mỗi ngày
• Dùng gelatin để làm mềm và đặc thức ăn
3. Một số ảnh hưởng từ bệnh lý đến chế độ dinh dưỡng
Tiêu chảy
• Ăn nhẹ, thực phẩm lỏng, không có ga
• Cho bệnh nhân uống nhiều nước
• Chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ
• Tránh ăn thức ăn nhiều dầu mỡ, cay, quá ngọt
• Thức ăn có muối dạng lỏng như canh súp
• Thực phẩm giàu kali: nước ép trái cây
• Thực phẩm giàu chất xơ hoà tan: chuối, đào, lê
• Uống bù nước sau mỗi lần đi lỏng
Mệt mỏi
• Tập thể dục nhẹ nhàng
• Uống đủ nước
• Nghỉ ngơi nhiều giấc ngủ ngắn
• Bổ sung đủ năng lượng
4. Thực đơn tham khảo
Chế độ ăn: Bệnh lý ung thư - Giai đoạn hồi phục
Năng lượng: 1836 Kcal
Protein: 76g, Lipid: 49g, Glucid: 267g, Xơ: 16g
Bữa sáng
Phở gà (bánh phở 150g, thịt gà 40g, hành, rau thơm 20g, mỡ 3g)
9h sáng
Sinh tố xoài (xoài chín 120g, sữa đặc có đường 20g)
Bữa trưa
• Cơm 2 lưng bát con (gạo 110g)
• Đậu phụ nhồi thịt sốt cà chua (đậu phụ 60g, thịt nạc vai 20g, cà chua 50g, dầu ăn 5ml)
• Thịt lợn nạc rim tiêu: 40g
• Ngồng cải luộc rim tiêu: 40g
15h chiều
• Sữa đậu nành: 200ml
• Đường: 10g
Bữa tối
• Cơm 2 lưng bát con (gạo 110g)
• Cá om dọc mùng (cá trắm 60g, dọc mùng 75g, dầu 5ml, rau thơm 20g)
• Sữa lạc chấm muối/vừng (susu 150g, muối lạc/vừng 2g)
Dinh dưỡng không thể bị coi nhẹ hay xem là phần phụ trong điều trị ung thư. Đó là một phần thiết yếu, một liệu pháp hỗ trợ có thể quyết định thành - bại trong quá trình chăm sóc người bệnh. Người thầy thuốc giỏi không chỉ kê đơn thuốc đúng mà còn "kê được món ăn phù hợp", giúp bệnh nhân chiến thắng không chỉ bệnh tật mà cả nỗi sợ hãi và kiệt quệ.
Bộ môn-Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Quân y 103 luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và thiết kế chế độ ăn tối ưu, phù hợp với từng người bệnh ung thư.
