1. ĐẠI CƯƠNG
Ghi điện não là phương pháp nghiên cứu chức năng của não dựa trên việc ghi lại các điện thế phát sinh trong các tế bào thần kinh.
Điện não đồ (Electroencephalography - EEG) là đồ thị ghi lại các sóng điện sinh vật phát sinh trong quá trình hoạt động sống của neuron não bộ.
Để đánh giá toàn bộ hoạt động điện học của não bộ, đánh giá bình thường hay bất thường chức năng não.
Để đánh giá biến đổi sóng điện não sau các nghiệm pháp, các sóng bệnh lý xuất hiện mà bản ghi điện não bình thường không thấy.
2. CHỈ ĐỊNH
Bệnh động kinh.
Các nghi ngờ tổn thương não.
3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH:
Các tổn thương không phải của não bộ.
4. CHUẨN BỊ
4.1. Bệnh nhân
Được giải thích trước khi ghi điện não, có chỉ định của bác sỹ lâm sàng, ghi điện não ở tư thế ngồi thoải mái, hợp tác với thầy thuốc khi làm các nghiệm pháp về thần kinh.
4.2. Địa điểm
Phòng ghi điện não, thoáng mát 15-20 m2, có hệ thống dây đất chống nhiễu tốt.
4.3. Dụng cụ, phương tiện
Máy điện não 12 hoặc 16 kênh của hãng Nihon Kohden.
Bộ điện cực, dây điện cực, mũ ghi điện não.
Gel tiếp xúc điện cực.
Máy vi tính in trả kết quả.
Bật nguồn điện, ổn áp. Khởi động máy tính và máy điện não.
5. THỰC HIỆN CÁC BƯỚC KỸ THUẬT
Bước 1
Tiếp đón, nhận giấy chỉ định, giải thích và hướng dẫn người bệnh quy trình thực hiện để người bệnh phối hợp làm xét nghiệm.
Bước 2
Đội mũ lưới lên đầu bệnh nhân. Điều chỉnh để mũ lưới cân đối, áp sát vừa phải vào đầu bệnh nhân.
Bước 3
Gắn điện cực lên mũ lưới theo sơ đồ Quốc tế 10-20%.
Bước 4
Nối dây dẫn từ hộp điện cực với các điện cực đã mắc theo đúng vị trí theo sơ đồ.
Bước 5
Nhấp vào phần mềm ghi điện não trên màn hình chính. Chọn “EEG”. Sau đó chọn “Adult examination”.
Nhập ID, tên, tuổi của bệnh nhân, địa chỉ nơi gửi vào cửa sổ ‘Patient Information’.
Bước 6
Nhấn nút 
trên thanh công cụ để xuất hiện các tín hiệu điện não. Khi sóng điện não đã ổn định thì ghi lại tín hiệu điện não trong trạng thái nghỉ ngơi yên tĩnh ít nhất 1 trang màn hình.
Bước 7
Thực hiện các nghiệm pháp “Nhắm mắt- Mở mắt” và “Kích thích ánh sáng nhịp”. Mỗi nghiệm pháp trong vòng 3- 5 giây và ghi lại trong 1 trang màn hình.
Bước 8
Thực hiện nghiệm pháp “Tăng thông khí” và ghi lại tín hiệu EEG sau 2-4 phút làm nghiệm pháp (lượng khí 40-50 lít/phút). Sau đó thở bình thường và ghi lại tín hiệu EEG ngay sau làm nghiệm pháp. Ghi lại tối thiểu 1 trang.
Bước 9
Thoát khỏi chương trình ghi, vào chương trình “In kết quả” và in kết quả ra giấy (tối thiểu 4 trang). Gửi kết quả cho Bác sỹ kết luận.
Bước 10
Tháo mũ lưới và điện cực. Hoàn thiện bản ghi, ghi phiếu kết luận. Vào sổ kết quả, lưu trữ.
6. MỘT SỐ HÌNH ẢNH NHIỄU THƯỜNG GẶP VÀ CÁCH KHẮC PHỤC
- Nhiễu điện tim: xuất hiện các sóng điện tim trên bản ghi điện não (mũi tên đen). Cách khắc phục: chỉnh lại vị trí đặt điện cực.
- Nhiễu do chuyển động mắt: xuất hiện hình ảnh chuyển động dọc của mắt (mũi tên đen), xuất hiện nhiều và dễ quan sát ở vùng trán trước.
Cách xử trí: nhắc bệnh nhân thả lỏng, không chuyển động mắt.
- Nhiễu do bệnh nhân nói khi ghi: trên điện não thể hiện nhiễu của lưỡi động học (glossokinetic)
Cách khắc phục: yêu cầu bệnh nhân không nói hay chuyển động lưỡi khi ghi.
- Nhiễu do điện và các thiết bị thu phát sóng trong phòng: trên điện não thể hiện sự lan tỏa của các sóng có tần số đúng bằng tần số điện (60Hz)
Cách xử trí: kiểm tra lại các thiết bị điện trong phòng.
7. TAI BIẾN, BIẾN CHỨNG VÀ CÁCH XỬ TRÍ
Không có tai biến của quá trình ghi điện não thông thường
8. THEO DÕI VÀ CHĂM SÓC SAU THỰC HIỆN KỸ THUẬT
Không cần theo dõi và chăm sóc sau thực hiện kỹ thuật
9. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Học viện Quân y. Giáo trình Chẩn đoán chức năng. Nhà xuất bản Quân đội Nhân dân.
- Quyết định số 3154/QĐ-BYT. Hướng dẫn Quy trình kỹ thuật nội khoa chuyên ngành thần kinh. Bộ Y Tế. 21/08/
- Đinh Văn Bền. Điện não đồ ứng dụng trong thực hành lâm sàng. Nhà xuất bản y học. 2001.
- Neurofax EEG-1200 series Operators Manual. Available at: https://us.nihonkohden.com/products/eeg-1200/
- Sazgar M., Young M.G. EEG Artifacts. In: Absolute Epilepsy and EEG Rotation Review. Springer, Cham. 2019.
PGS.TS. Lê Văn Quân, TS. Phạm Ngọc Thảo
Bộ môn-Khoa chẩn đoán chức năng, Bệnh viện Quân y 103
