1. ĐẠI CƯƠNG
- Dao động xung ký (Impulse Oscillometry – IOS) là phương pháp thăm dò cơ học phổi nó đánh giá sức cản đường dẫn khí và kết hợp làm một số test giãn hay kích thích phế quản.
- Dùng để chẩn đoán tắc nghẽn đường dẫn khí, xác định vị trí tắc nghẽn, đánh giá mức hồi phục hoặc tăng phản ứng của đường dẫn khí giúp điều chỉnh việc điều trị và theo dõi tiến triển của bệnh.
2. CHỈ ĐỊNH
- Có bóng khí, kén khí, tràn khí màng phổi đang tiến triển.
- Khó thở nặng.
- Hội chứng ngưng thở khi ngủ.
- Mềm khí, phế quản.
- Trẻ em và người già không có khả năng hợp tác đo chức năng hô hấp.
- Phụ nữ mang thai 3 tháng cuối.
3. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Bệnh nhân có nhiễm trùng hô hấp cấp tính.
- Các bệnh cấp tính: tiêu chảy, nôn.
- Rối loạn tâm thần, người bệnh có mở khí quản.
4. CHUẨN BỊ
4.1. Người bệnh
Được giải thích trước khi đo chức năng hô hấp, có chỉ định của bác sỹ lâm sàng, đo chiều cao, cân nặng, đo thông khí phổi ở tư thế ngồi thoải mái, hợp tác với thầy thuốc khi thực hiện đo.
4.2. Địa điểm
Phòng đo chức năng hô hấp rộng thoáng 15 – 20 m2, đảm bảo nhiệt độ ổn định, độ ẩm mức cho phép.
4.3. Dụng cụ, phương tiện
- Máy dao động xung ký.
- Máy tính có cài đặt phần mềm SentrySuite, bơm chuẩn 3 lít, ống thổi, kẹp mũi, khăn lau mũi, thùng đựng rác thải lây nhiễm…
Máy in được kết nối với máy tính.
5. THỰC HIỆN CÁC BƯỚC KỸ THUẬT
- Bước 1: Đón tiếp bệnh nhân
Đón tiếp bệnh nhân, nhận giấy chỉ định, đo chiều cao, cân nặng cho bệnh nhân, hướng dẫn bệnh nhân những điều cần thiết để phối hợp thực hiện trong quá trình làm kỹ thuật.
- Bước 2: Chuẩn bị trang thiết bị
Khởi động hệ thống
- Hệ thống được khởi động bằng công tắc “I/O” có màu xanh lá cây ở khối nguồn trên xe đẩy.
- Bật màn hình máy tính và chờ hệ thống khởi động xong để bắt đầu làm việc.
Khởi động phần mềm SentrySuite
- Kích chuột vào biểu tượng SentrySuite trên màn hình.
- Sau khi khởi động SentrySuite, máy sẽ yêu cầu chờ trong khoảng 5 phút để làm ấm hệ thống.
- Sau 5 phút màn hình chính của phần mềm sẽ xuất hiện.
Chuẩn máy
Thực hiện theo quy trình chuẩn máy đối với kỹ thuật đo chức năng hô hấp bằng dao động xung ký.
- Bước 3: Nhập thông tin bệnh nhân
Lựa chọn “New” trên giao diện khởi động.
Nhập các thông tin của bệnh nhân bao gồm: ID, tên, ngày sinh, giới tính, chiều cao, cân nặng, chủng tộc, mô đun dự đoán,… Chiều cao và cân nặng của bệnh nhân được đo trước khi tiến hành nhập thông tin bệnh nhân.
Với bệnh nhân cũ: lựa chọn “Search” để tìm lại thông tin bệnh nhân theo các trường thông tin đã biết (ID, tên, ngày khám,…).
- Bước 4: Thực hiện các chương trình đo
Hướng dẫn bệnh nhân những điều cần biết về kỹ thuật để người bệnh phối hợp thực hiện.
Lựa chọn “Impulse Oscillometry” để thực hiện đo dao động xung ký.
Ấn “F1 – Start” để bắt đầu đo.
Trong quá trình đo: bệnh nhân ngồi thẳng lưng, kẹp mũi bằng tấm kẹp mũi, hai tay giữ má, ngậm chặt ống và thở bình thường bằng miệng trong khoảng tối đa 35 giây (tuỳ theo độ tuổi theo yêu cầu của máy).
Thực hiện 3 lần và lựa chọn kết quả đo tốt nhất.
Yêu cầu Co5 ≥ 0,6 và Co20 ≥ 0,8
- Bước 5: In kết quả
Sau khi thực hiện, ấn vào biểu tượng “…” ở phía trên bên phải của màn hình để lựa chọn bản in kết quả.
Đính kết quả vào phiếu chỉ định và chuyển cho bác sỹ nhận định kết quả.
6. TAI BIẾN, BIẾN CHỨNG VÀ CÁCH XỬ TRÍ
Không có tai biến, biến chứng trong quá trình đo dao động xung ký.
7. THEO DÕI VÀ CHĂM SÓC SAU THỰC HIỆN KỸ THUẬT
Không cần theo dõi và chăm sóc sau thực hiện kỹ thuật
8. TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Lê Thị Tuyết Lan. Bài giảng Áp dụng dao động xung ký.
- Hướng dẫn sử dụng “Instructions for Use”.
- King GG, Bates J, Berger KI, et al (2020). Technical standards for respiratory oscillometry. Eur Respir J.
PGS.TS. Lê Văn Quân, TS. Phạm Ngọc Thảo
Bộ môn-Khoa chẩn đoán chức năng, Bệnh viện Quân y 103
