Xét nghiệm là một thành phần thiết yếu trong công tác chẩn đoán, điều trị và chăm sóc sức khỏe người bệnh. Hiện nay, cơ sở hạ tầng phòng xét nghiệm (PXN) và chất lượng xét nghiệm đang là mối quan tâm lớn của cả thầy thuốc và người bệnh. Các PXN cho những kết quả khác nhau với cùng một mẫu của cùng người bệnh dẫn đến tình trạng người bệnh từ cơ sở này sang cơ sở khác phải làm lại XN nhiều lần gây phiền phức, tốn kém cho người bệnh và lãng phí cho cả xã hội. Vì vậy, nhu cầu cấp thiết của ngành y tế và cũng là yêu cầu của cả xã hội cần có những tiêu chuẩn chung để đánh giá chất lượng của xét nghiệm. Việc qui định các PXN phải tham gia một chương trình kiểm soát chất lượng và tiến tới được công nhận theo tiêu chuẩn quốc tế ISO (International Organization for Standardization) là một công cụ có giá trị cho các tổ chức và cá nhân sử dụng để đánh giá năng lực và chất lượng dịch vụ của các phòng xét nghiệm. Tiêu chuẩn ISO trong lĩnh vực y tế đảm bảo chất lượng xét nghiệm phục vụ chẩn đoán và theo dõi điều trị trên người là ISO 15189. Để đạt được tiêu chuẩn này đòi hỏi phòng xét nghiệm phải đáp ứng rất nhiều yêu cầu về năng lực quản lý, trang thiết bị, trình độ tay nghề, sự tuân thủ qui trình….
Tiêu chuẩn ISO 15189 không chỉ chuẩn hóa trong quá trình xét nghiệm mà cả các khâu liên quan cũng đều phải chuẩn hóa, chẳng hạn như quá trình lấy bệnh phẩm từ khoa lâm sàng do điều dưỡng viên đảm nhiệm (một số trường hợp do bác sĩ điều trị thực hiện), nếu lấy bệnh phẩm và bảo quản không đúng thì kết quả XN sẽ sai cho dù máy và hóa chất xét nghiệm có đắt tiền và hiện đại đến đâu cũng vô nghĩa, lãng phí tiền của cả xã hội và người bệnh, có thể dẫn đến nguy hiểm cho người bệnh.
Bệnh viện Quân y 103 đang trong quá trình hiện đại hóa và chuẩn hóa các qui trình chẩn đoán, điều trị và xét nghiệm. Khối xét nghiệm đã đi tiên phong trong lĩnh vực hướng tới đạt chuẩn ISO 15189. Tháng 10/2017, Khoa Sinh hóa nhận được chứng chỉ ISO 15189. Tháng 9/2018, Khoa Vi sinh là khoa thứ hai của Bệnh viện QY 103 nhận được chứng chỉ ISO 15189 đồng thời cũng là đơn vị đầu tiên của chuyên ngành Vi sinh trong quân đội đạt được ISO 15189.
Để đạt được ISO 15189 trong lĩnh vực Vi sinh là một sự cố gắng rất lớn của tập thể cán bộ nhân viên Bộ môn-Khoa Vi sinh và sự vào cuộc của cả bệnh viện để chuẩn hóa tất cả các khâu liên quan, do lĩnh vực Vi sinh cần đạt yêu cầu tối thiểu về an toàn sinh học cấp độ II để phòng tránh lây nhiễm và có nhiều công đoạn cần thao tác và kỹ năng của nhân viên chuyên môn, không tự động hóa hoàn toàn được. Sau khi chuẩn hóa các quá trình trong xét nghiệm Vi sinh, các xét nghiệm phải chứng minh độ tin cậy qua các chương trình kiểm tra, đánh giá từ bên ngoài bởi các tổ chức chuyên môn trong nước và quốc tế (còn gọi là Ngoại kiểm). Bộ môn Khoa Vi sinh đã tham gia các chương trình ngoại kiểm trong nước và quốc tế như ngoại kiểm xét nghiệm HIV của Viện Vệ sinh dịch tễ trung ương, ngoại kiểm xét nghiệm lao của Chương trình chống lao quốc gia, ngoại kiểm xét nghiệm Sinh học phân tử của Autralia, ngoại kiểm nuôi cấy định danh vi khuẩn và kháng sinh đồ của Trung tâm kiểm chuẩn Đại học Y Hà Nội và của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Tất cả các lần ngoại kiểm, Bộ môn Khoa Vi sinh đều đạt với kết quả cao. Đây chính là minh chứng cho độ tin cậy của các xét nghiệm Vi sinh tại Bệnh viện Quân y 103 và chứng nhận ISO 15189 là kết quả của sự nỗ lực phấn đấu của tập thể cán bộ, giảng viên, nhân viên Bộ môn Khoa Vi sinh và quyết tâm của Ban lãnh đạo Bệnh viện Quân y 103 cùng các cơ quan liên quan trên con đường tiến tới chuẩn hóa hệ thống xét nghiệm. Với kết quả này, Bệnh viện Quân y 103 là đơn vị đầu tiên trong hệ thống các bệnh viện quân đội có hai phòng xét nghiệm đạt chuẩn ISO 15189./.
TM chỉ huy đơn vị
Chủ nhiệm Bộ môn-Khoa
PGS.TS Nguyễn Thái Sơn
