- 1. Xét nghiệm đàn hồi đồ cục máu đông (ROTEM)
Xét nghiệm ROTEM là xét nghiệm đo độ đàn hồi cục máu, sử dụng hệ thống máy phân tích và ghi lại sự thay đổi động học của quá trình đông máu. Các biến đổi động học của đông máu được ghi lại thông qua một hệ thống quang học, kết quả quá trình được biểu diễn lại bằng đồ thị và các chỉ số.
Một số xét nghiệm đang được thực hiện trên hệ thống máy ROTEM Delta mới nhất tại Trung tâm Huyết học – Truyền máu:
- Đo độ đàn hồi cục máu nội sinh (ROTEM-INTEM)
- Đo độ đàn hồi cục máu ngoại sinh (ROTEM-EXTEM)
- Đo độ đàn hồi cục máu ức chế tiểu cầu (ROTEM-FIBTEM)
- Đo độ đàn hồi cục máu trung hòa heparin (ROTEM-HEPTEM)
- Đo độ đàn hồi cục máu ức chế tiêu sợi huyết (ROTEM-APTEM)
- 2. Xét nghiệm đếm số lượng CD3 - CD4 - CD8
Xét nghiệm đếm số lượng CD3 - CD4 - CD8 sử dụng kỹ thuật phân tích tế bào dòng chảy, giúp đồng thời phát hiện và xác định chính xác các dấu ấn trên bề mặt các tế bào lympho, cũng như đếm được tỷ lệ phần trăm và số lượng tuyệt đối các tế bào lympho TCD3, TCD4, và TCD8 trong mẫu bệnh phẩm của người bệnh.
Một số ứng dụng của xét nghiệm này có thể kể đến:
- Đếm số lượng CD4: là tiêu chuẩn để theo dõi mức độ nhiễm virus HIV ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch, từ đó chẩn đoán hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS) và đánh giá nguy cơ của bệnh nhân đối với các bệnh nhiễm trùng cơ hội khác. Xét nghiệm đếm số lượng tế bào còn là căn cứ quyết định khi nào bắt đầu điều trị với các loại thuốc để ngăn ngừa nhiễm trùng cơ hội.
- Đánh giá tình trạng miễn dịch ở bệnh nhân dùng thuốc ức chế miễn dịch sau ghép tạng.
Xét nghiệm được thực hiện trên máy Flowcytometry.
- 3. Xét nghiệm HLA-B27
Kháng nguyên bạch cầu người HLA - B27 (phân nhóm B*2701-2759) là kháng nguyên bề mặt MHC lớp I được mã hoá bởi các locus B trên nhiễm sắc thể số 6.
Dùng phức hợp hai kháng thể đơn dòng: anti HLA-B7-PE và anti HLA-B27 FITC để phát hiện sự có mặt của kháng nguyên HLA-B27 trên bề mặt bạch cầu lympho người.
HLA-B27 liên quan chặt chẽ với bệnh viêm cột sống dính khớp và một số bệnh liên quan khác như viêm khớp phản ứng, viêm khớp vảy nến, hội chứng Reiter. Do vậy xét nghiệm HLA – B27 là xét nghiệm có giá trị trong chẩn đoán bệnh viêm cột sống dính khớp và một số bệnh xương khớp khác.
Xét nghiệm được thực hiện trên máy Flowcytometry.
- 4. Xét nghiệm Lympho crossmatch bằng kỹ thuật Flowcytometry
Để tránh tình trạng thải ghép tối cấp, trước khi ghép cần làm xét nghiệm đọ chéo nhằm phát hiện trong máu bệnh nhân dự kiến ghép có kháng thể đặc hiệu kháng lại HLA người cho hay không. Kháng nguyên hệ HLA có 2 lớp, HLA lớp 1 và HLA lớp 2. HLA lớp 1 xuất hiện trên bề mặt tất cả các tế bào có nhân, HLA lớp 2 có mặt chủ yếu trên các tế bào lympho B, tế bào mono, và tế bào tua gai (dendritic cell). Do vậy nếu ủ huyết thanh bệnh nhân (người nhận) với lympho người cho, kháng thể đặc hiệu HLA lớp 1 và/hoặc lớp 2 (nếu có) sẽ gắn lên bề mặt tế bào lympho (lympho T và/hoặc lympho B) người cho.
Xét nghiệm đọ chéo lympho dùng để phát hiện kháng thể kháng HLA của người nhận ghép trong lựa chọn người cho, trong theo dõi phản ứng sau ghép.
- 5. Định type HLA độ phân giải cao bằng kỹ thuật PCR-SSO trên hệ thống Luminex
Hệ thống HLA có vai trò quan trọng trong hệ miễn dịch và là tác nhân tiên quyết gây ra hiện tượng thải ghép. Nếu giữa bệnh nhân cần ghép và người cho không có sự phù hợp HLA thì các tế bào gốc hay cơ quan của người cho có thể bị hủy hoại bởi hệ miễn dịch của người nhận, từ đó gây ra triệu chứng thải ghép, có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là tử vong. Ngược lại, nếu có sự tương đồng HLA giữa hai cá thể cho và nhận thì ca ghép có tỷ lệ thành công cao. Như vậy, việc xác định kiểu gen HLA, nhằm tìm người cho có sự tương đồng về HLA với người nhận, là bắt buộc và là yếu tố quan trọng cho việc thành công của ca ghép.
Xét nghiệm định type HLA độ phân giải cao cho các locus: Locus A, hoặc Locus B, hoặc Locus C, hoặc Locus DR, hoặc Locus DQ, hoặc Locus DP bằng kỹ thuật PCR-SSO được thực hiện trên hệ thống Luminex LABScan3D ™ mới nhất hiện nay.
- 6. Xét nghiệm định danh kháng thể kháng HLA trên hệ thống Luminex
Kháng thể kháng HLA (anti-HLA antibodies) được hình thành sau khi cơ thể tiếp xúc với kháng nguyên HLA lạ. Các đối tượng có nguy cơ phát triển kháng thể kháng HLA là phụ nữ mang thai nhiều lần, bệnh nhân truyền máu nhiều lần... Ở người nhận, sự tồn tại kháng thể kháng HLA đặc hiệu với kháng nguyên HLA người cho có thể dẫn tới hiện tượng thải ghép. Do đó, các bệnh nhân dự tính ghép nên làm xét nghiệm sàng lọc kháng thể kháng HLA để xác định trạng thái tiền mẫn cảm, từ đó có phương án lựa chọn người cho thích hợp.
Xét nghiệm định định danh kháng thể kháng HLA (class 1 và class 2) được thực hiện trên hệ thống Luminex LABScan3D ™ mới nhất hiện nay.
- 7. Xét nghiệm xác định nhóm máu hệ ABO và Rh
Hệ thống nhóm máu ABO được Karl Landsteiner phát hiện đầu thế kỷ 20. Đây là hệ thống nhóm máu đầu tiên được tìm ra. Cho đến nay, đã có tới hơn 40 hệ thống nhóm máu được xác định và công nhận. Tuy nhiên, hệ thống nhóm máu ABO vẫn là hệ thống nhóm máu đóng vai trò quan trọng nhất trong truyền máu. Hệ thống nhóm máu ABO có 4 nhóm máu cơ bản là A, B, O và AB.
Nhóm máu Rh được Karl Landsteiner và Wiener phát hiện năm 1940. Các nghiên cứu ở châu Âu cho thấy ở người da trắng, tỷ lệ người có nhóm máu Rh(+) là 85% và Rh(-) là 15%. Ở Việt nam người có máu Rh (+) chiếm đại đa số, còn người Rh(-) chỉ chiếm từ 0,04 đến 0,07%.
Xét nghiệm nhóm máu ABO và Rh đang được thực hiện bằng kỹ thuật gelcard trên hệ thống máy xét nghiệm tự động hiện đại cho kết quả có độ chính xác và tin cậy cao.
- 8. Xét nghiệm Coombs trực tiếp và gián tiếp
Xét nghiệm Coombs trực tiếp và gián tiếp là 2 xét nghiệm nhằm xác định sự hiện diện của các kháng thể chống hồng cầu.
Xét nghiệm Coombs trực tiếp được sử dụng để xác định xem có kháng thể (IgG) hoăc hoặc bổ thể (C3) có mặt trên màng hồng cầu. Xét nghiệm Coombs gián tiếp (còn được gọi là xét nghiệm sàng lọc kháng thể bất thường trong truyền máu) được sử dụng để phát hiện kháng thể IgG chống lại các tế bào hồng cầu trong huyết tương của bệnh nhân. Xét nghiệm Coombs trực tiếp và gián tiếp cũng đang được thực hiện bằng kỹ thuật gelcard trên hệ thống máy xét nghiệm tự động hiện đại cho kết quả có độ chính xác và tin cậy cao.
- 9. Các xét nghiệm hòa hợp cấp phát máu và chế phẩm
Các xét nghiệm hòa hợp cấp phát máu và chế phẩm máu được thực hiện đầy đủ theo quy định hiện hành của Bộ Y tế (Thông tư 26). Hiện nay, các xét nghiệm này cũng đang được thực hiện bằng kỹ thuật gelcard trên hệ thống máy xét nghiệm tự động.
