I. Giới thiệu chung về Bộ môn - Khoa
1. Lịch sử thành lập: thành lập ngày 19/5/1959.
2. Chỉ huy Bộ môn – Khoa:
- Chủ nhiệm Bộ môn: Đại tá, PGS. TS. Thái Danh Tuyên SĐT: 0988820488
- Chủ nhiệm Khoa: Đại tá, TS. Tạ Việt Hưng SĐT: 0988363888
II. Danh mục các xét nghiệm triển khai tại Bộ môn – Khoa
1. Xét nghiệm Huyết học:
1.1. Xét nghiệm Huyết học tế bào
* BMK được trang bị các hệ thống huyết học hiện đại, tự động hoàn toàn, sử dụng phương pháp đếm laser có thể phân tách 5 thành phần bạch cầu như máy huyết học tự động Beckmann Coulter DxH600 (Mỹ), Sysmex XN1000, Sysmex XT4000i (Nhật Bản), Abbott Celldyn Ruby (Mỹ)…. Giúp xác định một cách nhanh chóng và chính xác các bất thường của các dòng tế bào máu. Các xét nghiệm được thực hiện bao gồm:
- Xét nghiệm tổng phân tích tế bào máu bằng máy tự động
- Xét nghiệm hồng cầu lưới trên máy tự động
* Xét nghiệm máu lắng được thực hiện trên hệ thống máy ESR 3000 của hãng SFRI (Pháp)
* Các xét nghiệm huyết học tế bào chuyên sâu được thực hiện nhằm khảo sát bất thường về hình thái và quá trình biệt hóa của các dòng tế bào máu bao gồm:
- Xét nghiệm huyết đồ bằng phương pháp thủ công
- Xét nghiệm tủy đồ bằng kĩ thuật chọc hút tủy xương
1.2. Xét nghiệm Tế bào dịch, nước tiểu
* Bên cạnh các xét nghiệm về Huyết học – Tế bào, các xét nghiệm về Tế bào học các loại dịch, nước tiểu được ứng dụng rộng rãi trong chẩn đoán và điều trị bao gồm:
- Xét nghiệm cặn lắng nước tiểu
- Xét nghiệm cặn Addis
- Xét nghiệm tế bào học các loại dịch (màng phổi, ổ bụng, dịch khớp, dịch não tủy…)
- Xét nghiệm tinh dịch đồ
- Xét nghiệm tìm tế bào Hargraves
1.3. Xét nghiệm Đông máu – Miễn dịch
* Các xét nghiệm đánh giá chức năng cầm máu
Cầm máu là một quá trình sinh lý, sinh hóa tổng hợp nhằm chấm dứt hoặc ngăn cản sự mất máu của cơ thể khi mạch máu bị tổn thương hoặc bị đứt. Cầm máu được thực hiện nhờ các cơ chế: co mạch, sự hình thành nút tiểu cầu, đông máu, co cục máu, tan cục máu đông và sự phát triển mô xơ trong cục máu đông để đóng kín vết thương.
Để đánh giá chức năng cầm máu. Một số xét nghiệm được thực hiện tại BMK bao gồm:
- Thời gian máu chảy theo phương pháp Duke, Ivy
- Thời gian co cục máu
- Nghiệm pháp dây thắt
- Đo độ ngưng tập tiểu cầu trên hệ thống máy Chronolog 530VS (Mỹ) với các chất kích tập như ADP, collagen, ristocetin….
* Các xét nghiệm đánh giá chức năng đông máu: bằng hệ thống phân tích đông máu tự động ACL TOP 500 của Intrumention Laboratory (Italia), các xét nghiệm đánh giá chức năng đông máu ngày càng được mở rộng, đáp ứng tốt nhu cầu của lâm sàng. Các xét nghiệm được thực hiện bao gồm:
- Thời gian Prothrombin (PT)
- Thời gian Thromboplastin từng phần hoạt hóa (APTT)
- Định lượng Fibrinogen
- Định lượng các yếu tố đông máu ngoại sinh (II, V, VII, X)
- Định lượng các yếu tố đông máu nội sinh (VIII, IX, XI, XII)
- Định lượng các yếu tố kháng đông sinh lý (PC, PS, ATIII)
* Ngoài ra, BMK còn thực hiện một số xét nghiệm bằng phương pháp thủ công vẫn còn giá trị hết sức quan trọng trong thực hành lâm sàng như:
- Thời gian máu đông (bằng phương pháp Lee-White)
- Nghiệm pháp rượu
* Các xét nghiệm miễn dịch huyết học: Hệ thống máy đếm tế bào dòng chảy Cytomic FC 500 của Beckmann Coulter (Mỹ) giúp phân tích biểu hiện bề mặt tế bào và các phân tử nội bào bằng Kỹ thuật Flow Cytometry. Một số ứng dụng của kỹ thuật Flowcytometry tại BMK bao gồm:
- Xét nghiệm HLA B27 bằng kĩ thuật Flowcytometry
- Xét nghiệm định lượng CD 3-4-8 bằng kĩ thuật Flowcytometry
- Xét nghiệm các marker màng tế bào đặc biệt khác khi có chỉ định
2. Xét nghiệm Truyền máu:
2.1. Xét nghiệm huyết thanh học
* Hệ thống trang thiết bị hiện đại, tiên tiến:
* Xét nghiệm nhóm máu hệ ABO, Rh:
Bên cạnh thực hiện Định nhóm máu hệ ABO bằng phương pháp ống nghiệm, Định nhóm máu hệ Rh(D) bằng phương pháp ống nghiệm, BMK còn thực hiện xét nghiệm nhóm máu bằng các kỹ thuật hiện đại: Định nhóm máu hệ ABO, Rh(D) bằng phương pháp gelcard, đặc biệt là Định nhóm máu hệ ABO, Rh(D) trên máy tự động.
* Xét nghiệm kháng thể bất thường:
- Nghiệm pháp Coombs trực tiếp (bằng một trong các phương pháp: ống nghiệm, Gelcard/ Scangel); Nghiệm pháp Coombs gián tiếp (bằng một trong các phương pháp: ống nghiệm, Gelcard/ Scangel);
- Sàng lọc kháng thể bất thường (Kỹ thuật Scangel/ Gelcard trên máy bán tự động/ tự động)
2.2. Xét nghiệm sàng lọc an toàn truyền máu
Bên cạnh thực hiện các xét nghiệm chuyên khoa hàng ngày cho các đối tượng nội trú, ngoại trú, Bộ môn – Khoa Huyết học – Truyền máu còn thực hiện tổ chức vận động, tiếp nhận khoảng 10.000 đơn vị máu mỗi năm. Do đó, việc thực hiện xét nghiệm sàng lọc an toàn cho các đơn vị máu này cũng được tiến hành đầy đủ theo quy định của Bộ Y tế, bao gồm:
- Test HBsAg (nhanh): sàng lọc bước đầu cho người hiến máu
- Sàng lọc các bệnh lây truyền qua đường truyền máu, bao gồm:
+ HBsAg miễn dịch bán tự động/tự động
+ Anti-HCV miễn dịch bán tự động/tự động
+ HIV Ag/Ab miễn dịch bán tự động/tự động
+ Treponema pallidum RPR định tính/ Treponema pallidum TPHA định tính
2.3. Xét nghiệm phát máu an toàn
- Phản ứng hoà hợp có sử dụng kháng globulin người (Kỹ thuật Scangel/ Gelcard trên máy bán tự động/ tự động)
- Phản ứng hòa hợp trong môi trường nước muối ở 22o C (Kỹ thuật Scangel/ Gelcard trên máy bán tự động/ tự động)
- Phản ứng hòa hợp trong môi trường nước muối ở 22o C (kỹ thuật ống nghiệm)
- Xét nghiệm lựa chọn đơn vị máu phù hợp (10 đơn vị máu trong 3 điều kiện 220C, 370C, kháng globulin người) bằng phương pháp Scangel/Gelcard
2.4. Một số kỹ thuật chuyên sâu:
Ngoài một số kỹ thuật chuyên ngành phục vụ ghép tạng (Lọc bạch cầu trong khối hồng cầu,...) hay để cung cấp chế phẩm máu đặc biệt cho bệnh nhân mắc bệnh lý tan máu (Rửa hồng cầu/tiều cầu bằng máy ly tâm lạnh,...), BMK còn triển khai gạn tách tiểu cầu từ một người cho trên hệ thống tách tế bào máu tự động Trima Accel.
Đặc biệt, BMK cũng đã triển khai sản xuất, bảo quản thành công loại chế phẩm hồng cầu đặc biệt: khối hồng cầu đông lạnh trên hệ thống Haemonetic ACP 215.
Một số kỹ thuật khác: Kỹ thuật rút máu để điều trị, kỹ thuật lấy máu tách huyết tương thủ công điều trị,...
