AI - động lực cốt lõi để xây dựng hệ thống y tế hiện đại, thông minh
Trong những năm gần đây, ngành y tế toàn cầu đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ dưới tác động của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0. Một trong những trụ cột quan trọng là trí tuệ nhân tạo (AI), với khả năng xử lý dữ liệu lớn, học sâu và tự động hoá. Trong lĩnh vực xét nghiệm y học, AI không chỉ đơn thuần là công cụ hỗ trợ kỹ thuật mà đang từng bước trở thành "trí tuệ thứ hai" đồng hành cùng bác sĩ và kỹ thuật viên trong quy trình chăm sóc sức khỏe hiện đại.
Ứng dụng Trí tuệ nhân tạo (AI) trong trong xét nghiệm y học đang cho thấy hiệu quả rõ rệt trong quản lý, vận hành và chuẩn hóa dữ liệu xét nghiệm.
Ứng dụng AI trong xét nghiệm y học – từ lý thuyết đến thực tiễn
Bệnh viện Quân y 103, Học viện Quân y nói chung và Bộ môn Khoa Sinh hóa nói riêng cũng đã và đang từng bước triển khai các ứng dụng AI trong quản lý chất lượng xét nghiệm, cảnh báo sai lệch kết quả, tự động hóa quá trình xử lý mẫu và phân tích dữ liệu lớn. Đây là xu hướng tất yếu, và cũng là động lực để nâng cao hiệu quả, độ chính xác và an toàn trong công tác chuyên môn.
Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và tự động hóa giúp tăng tốc độ và tính chính xác của xét nghiệm y học
Hội nghị khoa học chuyên ngành Hóa sinh năm 2025, chủ đề “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xét nghiệm y học và cập nhật kiến thức Hóa sinh mới” đã thu hút sự quan tâm sâu rộng của các chuyên gia, nhà khoa học và cán bộ chuyên môn. Hội nghị không chỉ là dịp trao đổi học thuật mà còn khẳng định vai trò tiên phong của Bệnh viện Quân y 103 trong việc ứng dụng công nghệ cao vào thực hành y khoa.
Hội nghị quy tụ các chuyên gia, các nhà khoa học hàng đầu đến từ các Bệnh viện trên toàn quốc
Nhiều ứng dụng thiết thực của AI trong xét nghiệm y khoa đã được chia sẻ, bao gồm:
- Tự động hóa quá trình phân tích mẫu: AI giúp tăng độ chính xác, giảm sai sót do thao tác thủ công và rút ngắn thời gian trả kết quả.
- Hỗ trợ diễn giải kết quả xét nghiệm: Nhờ tích lũy dữ liệu từ hàng triệu xét nghiệm trước đó, AI có thể nhận diện các mô hình bất thường, cảnh báo sớm nguy cơ bệnh lý.
- Phân tích dữ liệu chuyên sâu: Trong các lĩnh vực như tin sinh học, xét nghiệm di truyền, xét nghiệm ung thư, AI góp phần tối ưu hóa chỉ định xét nghiệm và tiên lượng bệnh.
- Cải tiến hệ thống thông tin phòng xét nghiệm (LIS): Giúp kết nối liền mạch giữa dữ liệu xét nghiệm, bệnh án điện tử và hỗ trợ bác sĩ ra quyết định lâm sàng thông minh hơn.
Tại Việt Nam, các hệ thống như AlinIQ của Abbott, Smartlab, hay các nền tảng kiểm chuẩn chất lượng của Phòng xét nghiệm, Bộ môn - Khoa Sinh hóa, Bệnh viện Quân y 103 đang cho thấy hiệu quả rõ rệt trong quản lý, vận hành và chuẩn hóa dữ liệu xét nghiệm.
Chuyển đổi số không chỉ là công nghệ, mà là tư duy đổi mới
Không nằm ngoài dòng chảy phát triển ấy, trải qua 75 năm xây dựng và phát triển Bệnh viện Quân y 103 đã chọn cho mình một lối đi vững chắc: Ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng chuyên môn, xác định chuyển đổi số không chỉ là công nghệ, mà còn là tư duy đổi mới, thúc đẩy Bệnh viện trở thành Bệnh viện thông minh trong Kỷ nguyên số.
Hệ thống xét nghiệm hiện đại có thể xử lý khối lượng lớn mẫu bệnh phẩm, bảo đảm độ chính xác, giảm sai sót.
Tại Bộ môn – Khoa Sinh hóa, nơi thực hiện hàng chục nghìn xét nghiệm mỗi ngày, các bước chuyển đổi số không diễn ra rầm rộ, mà âm thầm nhưng sâu sắc: từ chuẩn hóa quy trình xử lý mẫu, kết nối dữ liệu liên khoa, đến việc tích hợp AI vào kiểm soát sai lệch, phân tích kết quả bất thường và đề xuất các cảnh báo hỗ trợ chẩn đoán.
Hướng tới bệnh án điện tử và bệnh viện thông minh
Việc ứng dụng AI trong xét nghiệm không đứng riêng lẻ mà chính là một phần trong chiến lược xây dựng bệnh án điện tử và bệnh viện thông minh.
Đại tá, PGS.TS. Tạ Bá Thắng nhấn mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong xét nghiệm là xu hướng không thể đảo ngược, và cũng là động lực để nâng cao hiệu quả, độ chính xác và an toàn trong công tác chuyên môn.
Tại Bệnh viện Quân y 103, dưới sự chỉ đạo của Đảng ủy, Ban giám đốc Bệnh viện và sự chủ động của Bộ môn – Khoa Sinh hóa, nhiều bước chuyển đã được thực hiện:
- Số hóa quy trình tiếp nhận, phân tích, trả kết quả xét nghiệm.
- Tích hợp phần mềm đánh giá sai lệch, cảnh báo nguy cơ từ dữ liệu xét nghiệm.
- Đào tạo nguồn nhân lực trẻ có tư duy công nghệ và năng lực ứng dụng AI trong thực tiễn.
Tất cả nhằm hướng đến một đích đến chung đó là một hệ sinh thái bệnh viện thông minh, nơi mọi dữ liệu đều có giá trị lâm sàng và phục vụ người bệnh một cách kịp thời, chính xác, cá thể hóa.
Mục tiêu lâu dài là hướng tới một hệ sinh thái dữ liệu y tế đồng bộ, nơi mỗi kết quả xét nghiệm đều không chỉ là con số đơn lẻ mà là “dữ liệu sống”, góp phần ra quyết định nhanh, chính xác và cá thể hóa điều trị cho từng bệnh nhân.
Kết luận
Hội nghị lần này đã mở ra một hướng đi rõ ràng: trí tuệ nhân tạo không còn là tương lai xa, mà là công cụ hiện hữu, cần được đầu tư, ứng dụng và nhân rộng trong lĩnh vực xét nghiệm y học.
Bộ môn - Khoa Sinh hóa đã và đang từng bước triển khai các ứng dụng AI trong quản lý chất lượng xét nghiệm, cảnh báo sai lệch kết quả, tự động hóa quá trình xử lý mẫu và phân tích dữ liệu lớn.
Với nền tảng là 70 năm phát triển của Bộ môn – Khoa Sinh hóa và tầm nhìn chiến lược của Bệnh viện Quân y 103, xu hướng ứng dụng AI trong xét nghiệm y học hứa hẹn sẽ góp phần đưa bệnh viện tiệm cận với chuẩn quốc tế về bệnh viện thông minh, phục vụ tốt hơn cho người bệnh và cộng đồng.
