Oxy là yếu tố thiết yếu để duy trì sự sống và mọi hoạt động của cơ thể. Trong điều kiện bình thường, oxy có sẵn trong tự nhiên, chiếm khoảng 20–21% thể tích không khí. Tuy nhiên, lượng oxy cơ thể hấp thụ được nhiều hay ít còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như sự thông suốt của đường thở, khả năng hấp thu của phổi, khả năng vận chuyển của máu và tình trạng tuần hoàn đến các mô, cơ quan.
Hiện nay, với sự phát triển của y học hiện đại, liệu pháp oxy cao áp đã trở thành một phương pháp hỗ trợ điều trị và chăm sóc sức khỏe được ứng dụng tại nhiều cơ sở y tế. Tại Bệnh viện Quân y 103, Bộ môn - Khoa Phục hồi chức năng đã triển khai ứng dụng liệu pháp oxy cao áp trong chăm sóc, hỗ trợ điều trị và phục hồi chức năng cho bộ đội và nhân dân.
Liệu pháp oxy cao áp tăng cường sự hấp thụ và hòa tan của oxy trong cơ thể
Oxy cao áp là gì?
Trong cơ thể, oxy được vận chuyển trong máu đến các mô dưới hai dạng chính: oxy kết hợp với hemoglobin trong hồng cầu và oxy hòa tan trong huyết tương. Lượng hemoglobin trong cơ thể là có giới hạn, vì vậy lượng oxy được vận chuyển theo con đường này cũng có giới hạn nhất định.
Ở môi trường bình thường, áp suất khí quyển là 1 atm, tương ứng khoảng 760 mmHg. Khi hít thở không khí thông thường, lượng oxy hòa tan trong huyết tương chỉ chiếm một phần nhỏ. Tuy nhiên, lượng oxy hòa tan này có thể tăng lên rõ rệt khi áp lực riêng phần của oxy trong phế nang tăng cao.
Liệu pháp oxy cao áp là phương pháp cho người bệnh thở oxy tinh khiết trong buồng kín ở điều kiện áp suất cao hơn áp suất khí quyển bình thường. Oxy sử dụng trong điều trị là oxy tinh khiết 100%, cao gấp nhiều lần so với nồng độ oxy trong không khí.
Khi áp suất oxy trong khí thở tăng lên, phân áp oxy trong phế nang và trong máu cũng tăng tương ứng. Nhờ đó, lượng oxy hòa tan trong huyết tương tăng mạnh, giúp cung cấp oxy đến các mô, kể cả những vùng bị thiếu oxy do rối loạn tuần hoàn hoặc do khả năng vận chuyển oxy bằng hemoglobin bị hạn chế.
Đây là cơ sở sinh lý quan trọng để ứng dụng oxy cao áp trong hỗ trợ điều trị các tình trạng bệnh lý có liên quan đến thiếu oxy mô.
Quy trình thực hiện liệu pháp oxy cao áp yêu cầu sự hỗ trợ từ các nhân viên y tế
Cơ chế tác dụng của oxy cao áp
Điều trị bằng oxy cao áp có ưu điểm nổi bật là giúp tăng lượng oxy hòa tan trong huyết tương và trong các dịch của cơ thể. Nhờ đó, oxy có thể đến được những vùng mô bị thiếu oxy, góp phần cải thiện tình trạng thiếu oxy tại chỗ.
Bên cạnh tác dụng bổ sung oxy cho các mô, oxy cao áp còn được ghi nhận có nhiều tác dụng hỗ trợ khác như:
- Góp phần cải thiện tình trạng thiếu oxy mô do nhiều nguyên nhân khác nhau.
- Tạo nguồn dự trữ oxy nhất định cho mô nhờ oxy hòa tan trong các dịch cơ thể.
- Hỗ trợ quá trình tái tạo mô tổn thương.
- Tăng cường khả năng chống nhiễm khuẩn, đặc biệt đối với một số vi khuẩn kỵ khí.
- Góp phần nâng cao sức đề kháng và hỗ trợ quá trình phục hồi của cơ thể.
Theo Đại tá, TS. Nguyễn Văn Tuấn, Chủ nhiệm Bộ môn - Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Quân y 103: Oxy cao áp là kỹ thuật điều trị hiện đại, được áp dụng rộng rãi trên thế giới và đã được Bộ Y tế cấp phép triển khai tại Việt Nam.
Đại tá, TS. Nguyễn Văn Tuấn – Chủ nhiệm Bộ môn – Khoa Phục hồi chức năng trao đổi với người bệnh điều trị bằng Oxy Cao áp.
Trong môi trường áp suất cao, oxy có nhiều đặc tính quý, giúp tăng lượng oxy hòa tan và cung cấp đến các tổ chức trong cơ thể, đồng thời hỗ trợ điều hòa vận mạch. Đây là cơ chế quan trọng trong điều trị các tình trạng thiếu oxy cục bộ ở tổ chức do yếu tố tuần hoàn hoặc do quá trình vận chuyển oxy bằng hemoglobin bị ngăn cản.
Ứng dụng oxy cao áp trong phục hồi chức năng
Tại Bộ môn - Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Quân y 103, liệu pháp oxy cao áp được ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ điều trị và phục hồi chức năng cho nhiều nhóm người bệnh khác nhau.
Đặc biệt, phương pháp này có thể được xem xét hỗ trợ trong một số tình trạng như:
- Hỗ trợ phục hồi sau đột quỵ não
- Hỗ trợ phục hồi sau chấn thương sọ não
- Hỗ trợ trong một số bệnh lý thần kinh
- Hỗ trợ liền vết thương, vết bỏng và ổ loét khó liền
- Hỗ trợ trong chăm sóc sức khỏe và thẩm mỹ
Mặc dù oxy cao áp là kỹ thuật hiện đại, có nhiều ứng dụng trong y học, nhưng không phải trường hợp nào cũng có thể áp dụng. Việc chỉ định điều trị cần dựa trên tình trạng bệnh lý, sức khỏe tổng thể, bệnh nền đi kèm và mục tiêu điều trị của từng người bệnh.
Đại tá, TS. Nguyễn Văn Tuấn nhấn mạnh: Ứng dụng liệu pháp oxy cao áp được thực hiện khá phổ biến ở nhiều chuyên khoa, tuy nhiên cần do bác sĩ phục hồi chức năng thăm khám, tư vấn và thực hiện đúng quy trình kỹ thuật.
Trong quá trình điều trị, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn của nhân viên y tế, không tự ý thay đổi thời gian, tần suất hoặc liệu trình điều trị. Việc theo dõi sát trong quá trình sử dụng oxy cao áp giúp đảm bảo an toàn và nâng cao hiệu quả hỗ trợ điều trị.
Buồng Oxy cao áp được ứng dụng hỗ trợ phục hồi chức năng cho nhiều nhóm bệnh khác nhau
Bộ môn - Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Quân y 103: Ứng dụng kỹ thuật hiện đại phục vụ người bệnh
Với định hướng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, Bộ môn - Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Quân y 103 đã triển khai ứng dụng liệu pháp oxy cao áp trong công tác chăm sóc, điều trị và phục hồi chức năng cho bộ đội và nhân dân.
Việc đưa các kỹ thuật hiện đại vào thực hành lâm sàng góp phần đa dạng hóa phương pháp điều trị, hỗ trợ người bệnh phục hồi tốt hơn, nâng cao chất lượng cuộc sống sau bệnh lý, chấn thương hoặc các tình trạng tổn thương cần phục hồi chức năng.
Người bệnh có nhu cầu tìm hiểu về liệu pháp oxy cao áp hoặc cần tư vấn phục hồi chức năng sau đột quỵ, chấn thương sọ não, bệnh lý thần kinh, vết thương khó liền, vết bỏng, ổ loét lâu liền có thể đến thăm khám tại Bộ môn - Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Quân y 103 để được các bác sĩ chuyên khoa đánh giá và tư vấn cụ thể.
Khuyến cáo
Oxy cao áp là phương pháp hỗ trợ điều trị hiện đại, có cơ sở sinh lý rõ ràng và nhiều ứng dụng trong phục hồi chức năng, chăm sóc sức khỏe. Tuy nhiên, hiệu quả và độ an toàn của liệu pháp phụ thuộc vào việc chỉ định đúng, thực hiện đúng quy trình và theo dõi chặt chẽ bởi nhân viên y tế.
Người bệnh không nên tự ý sử dụng các dịch vụ oxy cao áp khi chưa được thăm khám. Việc lựa chọn liệu pháp cần dựa trên tư vấn của bác sĩ chuyên khoa, nhằm đảm bảo phù hợp với tình trạng sức khỏe và mục tiêu điều trị của từng trường hợp.
