Bệnh nhân N. T. K. L, 64T, ở Mộ Lao, Hà Đông, Hà Nội, có tiền sử tăng huyết áp (điều trị không thường xuyên). Khoảng 19h ngày 28/2, bệnh nhân xuất hiện đau đầu, buồn nôn, khó thở, tức ngực, sau đó ý thức kém dần, đi vào hôn mê. Bệnh nhân vào khoa cấp cứu – Bệnh viện Quân y 103 được đặt nội khí quản, thở máy, chụp cắt lớp vi tính sọ não, test nhanh dương tính COVID-19. Bệnh nhân được chuyển đến khoa hồi sức tích cực (HSTC), Trung tâm điều trị COVID-19, Bệnh viện Quân y 103 trong tình trạng: hôn mê Glasgow 6 điểm, đồng tử 2 bên 3mm, phản xạ ánh sáng(PXAS) âm tính, bóp bóng qua ống nội khí quản, mạch 120 chu kỳ/phút, huyết áp 200/120 mmHg. Tại khoa HSTC bệnh nhân được điều trị: thông khí nhân tạo, mở khí quản, kiểm soát huyết áp, chống phù não, điều trị COVID-19 theo phác đồ (corticoid, kháng virus, chống đông, kháng sinh), vỗ rung, khí dung, nuôi dưỡng đường tiêu hoá và tĩnh mạch.
Hình 1. Hình ảnh chảy máu thân não trên cắt lớp vi tính sọ não.
Bệnh nhân được duy trì thở máy qua ống nội khí quản 7 ngày sau đó được mở khí quản. Tiến triển của bệnh nhân: tổn thương trên XQ phổi tiến triển tốt dần, được chuyển chế độ thở, cai thở máy sau nhập viện 12 ngày; Ý thức cải thiện, thời điểm nhập viện Glasgow 6 điểm, thời điểm cai thở máy Glasgow 9 điểm. BN được duy trì tự thở qua ống mở khí quản 3 ngày, các chỉ số trong giới hạn bình thường, bệnh nhân xét nghiệm PCR âm tính, chuyển khoa đột quỵ điều trị tiếp.
Hình 2. XQ phổi thời điểm vào viện và ra viện.
Đột quỵ luôn là vấn đề thời sự của y học bởi đây là bệnh phổ biến, có tỷ lệ tử vong cao, để lại nhiều di chứng nặng nề, thực sự là gánh nặng cho gia đình và xã hội. Xuất huyết não tự phát mặc dù chỉ chiếm 10-20% tất cả các trường hợp đột quỵ nhưng tỷ lệ tử vong vẫn còn cao: 37,6% – 52% trong tháng đầu, phần lớn trong số đó tử vong trong hai ngày đầu; gây tàn phế nặng nề và là loại đột quỵ được đề cập đến nhiều nhất hiện nay. Thân não hoạt động như trung tâm điều khiển chức năng của tim và phổi. Nó giúp điều chỉnh nhiều chức năng quan trọng bao gồm thở, hắt hơi và nuốt. Vì vậy đột quỵ chảy máu thân não ảnh hưởng rất nhiều đến chức năng hô hấp của bệnh nhân. Bệnh nhân L có tổn thương phổi do COVID-19 trên XQ mức độ nặng nên lâm sàng sẽ nặng nề hơn các bệnh nhân khác, việc chăm sóc điều trị cũng khó khăn hơn. Mặc dù bệnh nặng, nhiều yếu tố nguy cơ nhưng toàn bộ nhân viên trong khoa luôn chăm sóc, điều trị theo đúng phác đồ, nghiêng trở, hút đờm theo đúng qui trình, đảm bảo bệnh nhân được chăm sóc tốt nhất. Nhờ vậy bệnh nhân hồi phục dần và cai được máy thở.
Các bác sỹ của khoa hồi sức tích cực, trung tâm điều trị COVID-19, Bệnh viện Quân y 103 cho biết: Bệnh nhân béo phì, tuổi >60 là các yếu tố nguy cơ làm bệnh nặng hơn cũng như tiên lượng tử vong. Bệnh nhân N. T. K. L cao tuổi, béo phì nên việc chăm sóc, nghiêng trở rất khó khăn. Ngay cả khi bệnh nhân này được điều trị tại các cơ sở ICU không COVID-19, nhân viên y tế không phải mặc đồ phòng hộ thì việc chăm sóc cũng phải rất nỗ lực, quan tâm, tỉ mỉ, chăm sóc hô hấp thật tốt thì mới có khả năng cai thở máy và hồi phục. Tại trung tâm điều trị COVID-19, Bệnh viện Quân y 103, bệnh nhân được chăm sóc toàn diện, được điều trị kết hợp với các bác sĩ chuyên khoa và đặc biệt các nhân viên trong khoa hồi sức tích cực luôn chăm sóc bệnh nhân chu đáo để có kết quả điều trị tốt. Khi một bệnh nhân vào viện trong tình trạng nguy kịch có diễn biến tốt hơn hay ổn định chuyển khoa khác như bệnh nhân L không chỉ là niềm vui cho bệnh nhân, niềm vui cho gia đình mà còn là nguồn động viên to lớn cho toàn thể nhân viên của trung tâm, để cả trung tâm tiếp tục cố gắng hơn nữa trong công tác chăm sóc, điều trị bệnh nhân COVID-19.
ThS. BS. Nguyễn Quang Huy – Trung tâm điều trị COVID-19
Đào Kim Sơn – Phòng KHTH
