TAVI (Transcatheter Aortic Valve Implantation) là phương pháp thay van động mạch chủ bằng đường ống thông, áp dụng cho các bệnh nhân bị hẹp nặng van động mạch chủ mà không cần mổ mở lồng ngực. Kỹ thuật này ít xâm lấn này đặc biệt phù hợp với người bệnh cao tuổi, nhiều bệnh lý nền, giúp rút ngắn thời gian nằm viện và sớm trở lại sinh hoạt bình thường.
Vì sao TAVI là lựa chọn ưu tiên cho nhiều người bệnh hẹp van động mạch chủ?
• Ít xâm lấn – không phải cưa xương ức, không phải sử dụng tuần hoàn ngoài cơ thể
• Thời gian can thiệp thường ngắn (khoảng 1–2 giờ)
• Giảm triệu chứng ngay sau thủ thuật, thời gian hồi sức ngắn, sớm vận động
• Phù hợp với người bệnh tuổi cao và/hoặc có nhiều bệnh đi kèm (tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh động mạch vành, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, suy thận, v.v.)
Những ai có thể được cân nhắc TAVI?
• Hẹp khít van động mạch chủ do có triệu chứng: khó thở, đau ngực, ngất, phù phổi…
• Người bệnh cao tuổi, có nhiều bệnh nền làm tăng nguy cơ khi phẫu thuật.
Câu chuyện người bệnh
Ông L.Đ.T., 78 tuổi, tại Hà Nội, nhập viện trong tình trạng khó thở nhiều khi đi lại, đau ngực. Siêu âm tim ghi nhận hẹp khít van động mạch chủ (diện tích lỗ van chỉ còn 0,4 cm2, chênh áp qua van động mạch chủ rất cao (gần 100 mmHg). Ông có thể trạng gầy yếu, kèm theo nhiều bệnh nền: bệnh động mạch vành nhiều nhánh, tăng huyết áp, suy thận mạn, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, suy tim độ III. Sau khi hội chẩn liên chuyên khoa, Bệnh viện Quân y 103 đã quyết định thực hiện thay van động mạch chủ bằng đường ống thông. Ca can thiệp ngày 14/08/2025 diễn ra thuận lợi trong khoảng 2 giờ: van nhân tạo được đặt đúng vị trí, hở cạnh van rất nhẹ; không còn chênh áp qua van động mạch chủ. Chỉ sau 1 ngày các triệu chứng đau ngực, khó thở đã giảm đáng kể, ông có thể tự đi lại và sinh hoạt bình thường.
Ý kiến chuyên gia
PGS.TS Trần Đức Hùng – Chủ nhiệm khoa Can thiệp Tim mạch, Bệnh viện Quân y 103: “Ở người bệnh cao tuổi, nhiều bệnh nền, TAVI mang lại cơ hội điều trị an toàn, hiệu quả, giúp hồi phục nhanh và giảm thiểu các rủi ro liên quan đến phẫu thuật mở.”
Quy trình TAVI diễn ra như thế nào?
1. Đánh giá toàn diện: siêu âm tim, chụp cắt lớp vi tính (CT), xét nghiệm để lựa chọn kích thước van và đường vào tối ưu.
2. Chuẩn bị vô cảm: gây mê hoặc gây tê tại chỗ theo dõi liên tục trong phòng can thiệp.
3. Mở đường vào động mạch đùi.
4. Đưa hệ thống ống thông – van sinh học đến vị trí van động mạch chủ qua đường động mạch (thường là động mạch đùi).
5. Thả và triển khai van mới đúng vị trí dưới hướng dẫn của hệ thống chụp mạch.
6. Kiểm tra kết quả ngay lập tức: chụp cản quang động mạch chủ, đo chênh áp qua van, siêu âm tim đánh giá hoạt động của van, mức độ hở cạnh van; nếu cần có thể can thiệp bổ sung.
7. Đóng đường vào động mạch đùi
8. Theo dõi sau thủ thuật: tại vị trí đường vào động mạch đùi, các rối loạn nhịp tim, dịch màng ngoài tim, hoạt động của các van tim.
An toàn và theo dõi sau TAVI
• Tại Bệnh viện Quân y 103, người bệnh được theo dõi sát sau can thiệp và được cá thể hoá điều trị theo phác đồ.
• Một số rủi ro có thể gặp (như chảy máu tại vị trí chọc mạch, rối loạn nhịp, tràn máu màng ngoài tim, tai biến mạch máu não…) sẽ được đội ngũ chuẩn bị phương án dự phòng và xử trí kịp thời.
• Người bệnh được hướng dẫn dùng thuốc và tái khám định kỳ để tối ưu hóa kết quả lâu dài.
Tóm tắt ưu điểm của TAVI so với phẫu thuật mở
• Không cần phẫu thuật, cưa xương ức – ít đau, thẩm mỹ hơn.
• Thời gian hồi phục nhanh, sớm trở lại sinh hoạt.
• Phù hợp với người bệnh cao tuổi, nhiều bệnh nền, nguy cơ phẫu thuật cao.
Hỏi – đáp nhanh
• TAVI có thay thế hoàn toàn phẫu thuật không?
Không. Bác sĩ sẽ cá thể hóa lựa chọn giữa TAVI và phẫu thuật dựa trên đặc điểm người bệnh, nguy cơ phẫu thuật, các bệnh lý đi kèm và đánh giá đặc điểm giải phẫu liên quan tới van động mạch chủ.
• Sau TAVI bao lâu thì xuất viện?
Tuỳ tình trạng người bệnh, thông thường có thể xuất viện sớm sau vài ngày.
• Tôi có cần dùng thuốc lâu dài không?
Bạn sẽ được bác sĩ kê thuốc phù hợp (ví dụ kháng kết tập tiểu cầu) và lịch tái khám để theo dõi tình trạng lâm sàng cũng như van động mạch chủ.
Đội ngũ và năng lực triển khai
Khoa Can thiệp Tim mạch, Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Quân y 103 với đội ngũ chuyên gia được đào tạo cơ bản, sở hữu hệ thống máy móc, trang thiết bị hiện đại (Máy chụp mạch 2 bình diện, Máy chụp cắt lớp vi tính 2560 lát cắt với phần mềm chuyên sâu tim mạch, Máy siêu âm tim 3D…) trong những năm qua đã thực hiện can thiệp thành công các ca van tim phức tạp đem lại cuộc sống cho nhiều người bệnh.
