Trên bàn mổ phòng can thiệp Bệnh viện Quân y 103, người đàn ông 47 tuổi nằm bất động với một nửa cơ thể đã liệt hoàn toàn.
Màn hình monitor phát ra tiếng bíp dồn dập, báo hiệu mạch máu não đang co thắt kịch liệt, chặn đứng mọi nỗ lực can thiệp của kíp mổ. PGS.TS.BS Đỗ Đức Thuần, Chủ nhiệm Khoa Đột quỵ, nhìn chằm chằm vào hình ảnh trên màn hình. Lần lấy huyết khối đầu tiên đã thất bại. Ông biết rằng cố gắng đẩy dụng cụ tiến thêm lúc này đồng nghĩa với nguy cơ rách mạch máu não, bệnh nhân có thể chết ngay trên bàn mổ.
"Dừng lại. Bơm thuốc giãn mạch. Tất cả đứng yên trong hai phút", câu lệnh ngắn gọn ấy khiến cả phòng mổ như ngưng đọng. Không ai cử động. Chỉ còn tiếng thở gấp sau lớp khẩu trang và ánh mắt căng thẳng đổ dồn vào màn hình.
Đó là hai phút dài nhất trong sự nghiệp của bác sĩ Thuần, bởi mỗi giây trôi qua, 1,9 triệu tế bào thần kinh chết dần trong não bộ người bệnh. Nhưng ông biết sự vội vã lúc này chỉ đẩy nhanh cái chết. Đến những giây cuối cùng, mạch máu bắt đầu giãn ra. Kíp mổ nhanh chóng thực hiện lần can thiệp thứ hai và thành công lấy được cục huyết khối. Người đàn ông thoát khỏi viễn cảnh liệt nửa người vĩnh viễn.
PGS Thuần chia sẻ đó không phải là quyết định được dạy trong bất kỳ giáo trình y khoa nào, mà là bản năng được mài giũa qua hàng nghìn ca mổ, khả năng đọc được ngôn ngữ của cơ thể người bệnh khi nó đang giằng co giữa sự sống và cái chết.
"Tài liệu y học có thể dạy về lý thuyết, nhưng không thể dạy hết cách ứng phó với những biến đổi giải phẫu bất ngờ ngay trên bàn mổ", bác sĩ Thuần nói. "Trong phòng mổ, đôi khi dừng lại đúng lúc còn cần nhiều bản lĩnh hơn cả việc cố gắng tiến tới".
