Chăm sóc giảm nhẹ không chỉ là kiểm soát đau hay làm dịu những triệu chứng khó chịu do bệnh lý gây ra, mà còn là sự chăm sóc toàn diện về thể chất, tinh thần và tâm lý, giúp người bệnh duy trì chất lượng cuộc sống, giữ gìn phẩm giá và có thêm nghị lực trong hành trình điều trị. Với ý nghĩa đó, ngày 01/10/2026, Bệnh viện Quân y 103 triển khai Khoa Chăm sóc giảm nhẹ trực thuộc Trung tâm Ung bướu, đánh dấu bước phát triển trong định hướng chăm sóc toàn diện, lấy người bệnh làm trung tâm.
Chăm sóc giảm nhẹ - một phần không thể thiếu trong điều trị toàn diện
Chăm sóc giảm nhẹ là lĩnh vực y học hướng tới cải thiện chất lượng cuộc sống của người bệnh và gia đình khi phải đối mặt với những vấn đề liên quan đến bệnh lý nghiêm trọng. Phương pháp này tập trung vào phòng ngừa, nhận diện và giảm nhẹ những đau đớn, triệu chứng khó chịu cũng như các vấn đề tâm lý, xã hội mà người bệnh gặp phải trong quá trình mắc bệnh và điều trị.
Tại Việt Nam, trước gánh nặng ngày càng lớn của các bệnh lý ung thư và bệnh mạn tính tiến triển, nhu cầu chăm sóc giảm nhẹ ngày càng được quan tâm. Bên cạnh những phương pháp điều trị nhằm kiểm soát bệnh, người bệnh còn cần được hỗ trợ giảm đau, kiểm soát các triệu chứng như khó thở, mệt mỏi, buồn nôn, mất ngủ; đồng thời được chăm sóc về tâm lý, tinh thần và hỗ trợ gia đình trong quá trình chăm sóc.
Một điểm quan trọng cần hiểu đúng là chăm sóc giảm nhẹ không đồng nghĩa với việc ngừng điều trị bệnh hoặc chỉ dành cho người bệnh ở giai đoạn cuối. Hoạt động chăm sóc này có thể được triển khai sớm, song song với các phương pháp điều trị đặc hiệu như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị hoặc các phương pháp điều trị khác, tùy theo tình trạng và nhu cầu của từng người bệnh.
Chăm sóc toàn diện - từ kiểm soát triệu chứng đến nâng đỡ tinh thần
Đối với người bệnh ung thư, những tác động của bệnh lý không chỉ giới hạn ở tổn thương thực thể. Đau đớn kéo dài, suy kiệt, khó khăn trong ăn uống, giấc ngủ bị ảnh hưởng hay những lo lắng về tiên lượng bệnh đều có thể làm suy giảm đáng kể chất lượng cuộc sống.
Vì vậy, chăm sóc giảm nhẹ hướng tới nhiều khía cạnh khác nhau:
Kiểm soát đau và triệu chứng: Đánh giá mức độ đau, lựa chọn phương pháp giảm đau phù hợp; kiểm soát các triệu chứng như khó thở, buồn nôn, nôn, mệt mỏi, mất ngủ và những biểu hiện khó chịu khác.
Chăm sóc thể chất: Hỗ trợ dinh dưỡng, vận động, nghỉ ngơi và các nhu cầu chăm sóc thiết yếu, góp phần duy trì thể trạng và khả năng sinh hoạt của người bệnh.
Hỗ trợ tâm lý, tinh thần: Giúp người bệnh giải tỏa lo âu, căng thẳng, mặc cảm; tạo điều kiện để họ được chia sẻ, lắng nghe và có thêm sự an tâm trong quá trình điều trị.
Hỗ trợ gia đình: Cung cấp thông tin, hướng dẫn kỹ năng chăm sóc, giúp người thân hiểu rõ hơn về tình trạng bệnh và có sự chuẩn bị phù hợp trong quá trình chăm sóc người bệnh.
Mỗi người bệnh có tình trạng sức khỏe, hoàn cảnh và nhu cầu khác nhau. Do đó, kế hoạch chăm sóc cần được cá thể hóa, thường xuyên đánh giá và điều chỉnh, bảo đảm phù hợp với từng giai đoạn bệnh cũng như mong muốn của người bệnh và gia đình.
Khoa Chăm sóc giảm nhẹ - lan tỏa giá trị nhân văn trong chăm sóc người bệnh tại Bệnh viện Quân y 103
Ngày 01/10/2026, Bệnh viện Quân y 103 triển khai Khoa Chăm sóc giảm nhẹ trực thuộc Trung tâm Ung bướu. Đây là bước phát triển nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu chăm sóc toàn diện cho người bệnh, đặc biệt là những trường hợp mắc bệnh ung thư và các bệnh lý nghiêm trọng cần kiểm soát triệu chứng, giảm đau và hỗ trợ tinh thần.
Với sự phối hợp chuyên môn đa chuyên khoa trong toàn Bệnh viện, Khoa hướng tới triển khai các hoạt động chăm sóc phù hợp với tình trạng của từng người bệnh. Đội ngũ bác sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế không chỉ chú trọng kiểm soát triệu chứng mà còn quan tâm đến những nhu cầu về tâm lý, tinh thần, dinh dưỡng và chất lượng cuộc sống.
Để thực hiện tốt nhiệm vụ, tập thể Khoa xác định phương châm: “Tận tâm với người bệnh - Đoàn kết trong tập thể - Không ngừng vươn lên”. Đây vừa là định hướng hoạt động, vừa là động lực để mỗi cán bộ, nhân viên không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, rèn luyện y đức và phát huy tinh thần trách nhiệm trong công việc.
Sự ra đời của Khoa Chăm sóc giảm nhẹ không chỉ góp phần hoàn thiện mô hình chăm sóc người bệnh tại Trung tâm Ung bướu mà còn thể hiện quan điểm điều trị toàn diện của Bệnh viện Quân y 103: bên cạnh nỗ lực kiểm soát bệnh tật, cần quan tâm đến những đau đớn, lo lắng và nhu cầu chính đáng của mỗi người bệnh.
Bởi trong hành trình chăm sóc sức khỏe, không phải mọi khó khăn đều có thể giải quyết bằng thuốc hay những can thiệp y khoa. Đôi khi, một phương pháp giảm đau phù hợp, một sự hỗ trợ đúng lúc hay sự thấu hiểu từ người thầy thuốc cũng có ý nghĩa vô cùng lớn đối với người bệnh.
