Ngày 11/01/2022, Khoa Đột quỵ - Bệnh viện Quân y 103 tiếp nhận bệnh nhân Vũ Văn Th, sinh năm 1985, quê quán: xã Phú Lãm, Hà Đông, Hà Nội với biểu hiện đau đầu dữ dội vùng thái dương đỉnh hai bên, tê bì và yếu nửa người bên trái, tình trạng ý thức tỉnh, tiếp xúc được. Bệnh nhân đã được chụp cắt lớp vi tính sọ não cho thấy tổn thương chảy máu não vùng đồi thị phải, chảy máu não thất bên, não thất 3, não thất 4 và được chụp động mạch não (Digital Subtraction Angiography - DSA) xác định chẩn đoán Bệnh Moyamoya thể chảy máu. Sau quá trình điều trị bảo tồn, tình trạng bệnh nhân ổn định ra viện, còn yếu nhẹ nửa người trái.
Hình 1: Hình ảnh phim CT sọ não của bệnh nhân ngày 11/01/2022.
Sau 8 tuần bệnh nhân nhập viện vào Khoa Phẫu thuật Thần kinh - Bệnh viện Quân y 103 điều trị, dự kiến phẫu thuật vi phẫu bắc cầu động mạch thái dương nông - động mạch não giữa (Superficial temporal artey – Middle carotid artery; STA - MCA).
Hình 2+3: Hình ảnh phim cắt lớp vi tính và chụp động mạch số hóa xóa nền động mạch não của bệnh nhân.
Kỹ thuật này được đánh giá là kỹ thuật khó, do có nguy cơ tổn thương vùng cấu trúc mạch máu não và cấu trúc thần kinh quan trọng, có thể gây tàn phế, thậm chí tử vong trong mổ. Dưới sự giúp đỡ của chuyên gia Phẫu thuật Thần kinh, Bệnh viện Chợ Rẫy, ca phẫu thuật kéo dài khoảng 2 giờ (ngày 01/04/2022) có sử dụng kính vi phẫu PENTERO 800 hiện đại, kết quả thực hiện bắc cầu động mạch thành công, bảo toàn được các cấu trúc mạch máu và thần kinh. Sau phẫu thuật bệnh nhân ổn định, không có tai biến và biến chứng. Bệnh nhân được ra viện sau 2 tuần.
Hình 4: Hình ảnh cầu nối động mạch trong và ngoài sọ.
Hình 5: Hình ảnh phương tiện và kíp mổ.
Hình 6: Bệnh nhân sau mổ 2 tuần.
Hình 7: Hình ảnh phim cắt lớp vi tính động mạch não: cầu nối động mạch lưu thông tốt, các mạch máu Moyamoya có xu hướng giảm dần.
Theo TS. Nguyễn Thành Bắc – Chủ nhiệm Bộ môn - Khoa Phẫu thuật Thần kinh (B9) cho biết: Bệnh Moyamoya là bệnh lý tắc nghẽn mạn tính động mạch cảnh trong ở vị trí trước phân chia động mạch não giữa và động mạch não trước. Bệnh xuất hiện nhiều ở Đông Á, tỷ lệ mắc bệnh là 6,01/100.000, gặp ở nữ nhiều hơn nam (nữ/nam: 1,6). Bệnh nguyên của bệnh không rõ. Triệu chứng ở trẻ em thường biểu hiện của thiếu máu não thoáng qua hoặc nhồi máu não gây liệt vận động, rối loạn ý thức,...Ở người lớn bệnh thường gặp ở nhóm tuổi 40 đến 49 với biều hiện của xuất huyết não (66%) gây đau đầu, rối loạn ý thức, liệt vận động. Chụp DSA là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán bệnh. TS Bắc đưa ra lời khuyên: Nếu xuất hiện triệu chứng đột quỵ não ở người trẻ tuổi cần tới khám chuyên khoa, đặc biệt chuyên khoa thần kinh, để có chỉ định xét nghiệm phù hợp nhằm chẩn đoán và điều trị kịp thời. Phương pháp điều trị phẫu thuật bắc cầu động mạch là phương pháp hiệu quả nhất làm cải thiện tưới máu não, ngăn chặn tiến triển của bệnh, để tăng tỷ lệ thành công cần thực hiện bởi phẫu thuật viên có kinh nghiệm và hỗ trợ của trang thiết bị hiện đại như kính vi phẫu, bộ vi phẫu mạch máu…
Bs Nội trú Hoàng Mạnh Linh - BVQY 103
Đào Kim Sơn – Phòng KHTH
