Một ca bệnh – lời cảnh báo cho cộng đồng
Trường hợp một trẻ 11 tuổi tử vong tại Phú Quốc cùng ca tiếp xúc gần nguy kịch là hồi chuông cảnh báo về mức độ nguy hiểm của bệnh não mô cầu.
Đây là bệnh không phổ biến nhưng diễn tiến cực nhanh. Chỉ trong vài giờ, người bệnh có thể rơi vào sốc nhiễm khuẩn, suy đa cơ quan và tử vong.
Tác nhân gây bệnh là vi khuẩn Neisseria meningitidis, có thể gây viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết. Đáng chú ý, bệnh có thể khởi phát ở người hoàn toàn khỏe mạnh, với các triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn như sốt, đau họng, mệt mỏi, nhức đầu.
Diễn biến nhanh, dễ chuyển nặng
Sau giai đoạn khởi phát, bệnh có thể nhanh chóng tiến triển với rối loạn ý thức, tụt huyết áp và xuất hiện tử ban. Đây là dấu hiệu của rối loạn đông máu và tổn thương mạch máu nghiêm trọng.
Nếu không được xử trí kịp thời, người bệnh có thể tử vong trong vòng 24 giờ.
Nguồn lây âm thầm trong cộng đồng
Khoảng 10–20% dân số có thể mang vi khuẩn ở hầu họng mà không có triệu chứng. Trong các ổ dịch, tỷ lệ này có thể tăng đến 40–50%.
Do đó, bệnh có thể lây lan âm thầm, đặc biệt tại môi trường đông người như trường học, ký túc xá.
Phát hiện sớm – yếu tố quyết định
Khi có các dấu hiệu như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng gáy, nôn, sợ ánh sáng, lơ mơ hoặc xuất hiện tử ban, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay.
Việc chẩn đoán và điều trị kịp thời có ý nghĩa quyết định đến khả năng sống còn. Đồng thời, cần tiêm vắc xin và theo dõi, điều trị dự phòng cho người tiếp xúc gần.
Nguy cơ tử vong và di chứng
Tỷ lệ tử vong khoảng 10–15% dù đã điều trị, có thể lên tới 50% nếu chậm trễ. Khoảng 10–20% người sống sót có thể gặp di chứng nặng như điếc, tổn thương thần kinh hoặc phải cắt cụt chi.
Thông điệp
Nhiễm não mô cầu là một cấp cứu truyền nhiễm. Phát hiện sớm và xử trí kịp thời là yếu tố quyết định để cứu sống người bệnh và hạn chế lây lan trong cộng đồng.
Tác giả: BSNT, BSCKI Nguyễn Minh Quyền – Khoa Truyền nhiễm AM5, Bệnh viện Quân y 103
