Vai-Cánh tay
I-Đại cương:
1- khớp vai là 1 khớp hoạt động rộng rãi nhất của cơ thể
a) 3 khớp : - vai :-cánh tay
- cùng đòn
- ức đòn
Ngoài ra còn dc sự phụ trợ của bả vai lồng ngực cho them linh dộng, cần đến khi khớp vai bị cứng.
b) hệ thống cơ: cơ đen ta,cơ ngực lớn, cơ tròn to, cơ dưois gai, cơ trên gai, cơ quạ cánh tay nhưng vai trò lớn nhất là cơ denta
2-trục chi trên bình thường :
a) trục thẳng : mỏm quạ:- điểm giữa nếp gấp khửu- ngón 4
b) trục nghiêng : điểm giữa mỏm cùng vai-mỏm trên lồi cầu-bờ ngoài ngón 2
c) bình thường cánh tay và cẳng tay tạo góc mở ra ngoài 175 *
3- trong chấn thương khớp vai có thể cho thấy tổn thương sau :
Gãy xương đòn,sai khớp cùng đòn,sai khớp vai,gẫy cổ xương bả vai ,gẫy đầu trên cương cánh tay….khám xét lâm sang chúng ta có thể xác định dc những tổn thương đó.Trong bệnh lý ta có thể thấy : hội chứng viêm quanh khớp,tổn thương gây rối thần kinh tay….
II- khám cai-cánh tay :
1-nhìn :
- sưng nề bầm tím (hennequin trong gãy xương cổ cánh tay)
- dấu hiệu nhát rìu gặp trong sái khớp vai ,gẫy cỏ xương csnhs tay,rảnh denta ngực gãy trong khớp vai ra trước
2-sờ :
- triệu chứng của gãy xương ( lạo xạo xương, củ động bất thường. điểm đau chói cố định )
-Dấu hiệu phím đàn piano sai khớp cùng đòn
- hõm khớp rộng ,chỏm xươngcanhs tay nằm bị trí bất thường trong sai khớp vai.
3-đo :
-chu vi
- đo dộ dài tuyệt đối: mấu động lớn- mỏm trên lối cầu
-đo độ dài tương đối : mỏm cùng vai- mỏm trên lồi cầu
4- vận động :
a) toàn vai :
Gấp/duỗi = 180*/0/60*
Dạng /khép = 180*/0/40*
Xoay trong/xoay ngoài = 100*/0/40*
b) riêng khớp bả vai-cánh tay
gấp duỗi =90/0/50*
dạng/khép =90*/0/30*
xoay ngoài =40*
xoay trong đưa cánh tay ra sau lưng
KHUỶU-CẲNG TAY
I- đại cương
1-chức năng
-gấp duỗi cẳng tay
- sấp ngửa cẳng tay
2 của động này dc đảm bảo = 3 khớp thuộc khuỷu : trục- cánh tay
Quay-lồi cầu
Quay trục trên
Cơ: cơ nhị đầu , cơ quạ cánh tay, cơ tam đàu cánh tay, cơ sấp tròn, cơ sấp vuông,cơ ngửa ngắn
Riêng : động tác sấp ngửa cẳng tay cần có độ cong sinh lý của xương qyau,khớp trụ quay dưois,màng lien kết
2-các mốc xương :
- đường hueter: mỏ trên lồi cầu-mỏm khuỷu-mỏm trên ròng rọc nằm trên 1 đường thẳng.khi kuhyur trong tư thế duỗi thẳng
- tam giác hueter: khuỷu gập 90*-3 mỏm trên tao thành 1 tam giác cân mà đỉnh là mỏm khuỷu quay xuống dưới
II- Khám khuỷu cẳng tay :
1- nhìn :
Sưng nề,bầm tím kirrssion trong gãy xương cầu lồi trong gãy xương cánh tay đến muộn
2- sờ :
Các dấu hiệu gãy xương ( điểm đau chói cố định,lạo xạo xương,cử động bất thường…) đường hueter thay đổi trog gãy các mảng xương.tam giác hueter thay đổi trong gãy các mỏm khủy,sai khớp khuỷu
3- đo : - chu vi
-độ dài tuyệt đối + xương trụ -> mỏm tram trụ
+ xương quay đai quay -> mỏm tram quay
- đô dài tương đối mỏm trên lồi câu -> mỏm tram quay
4- vận đông:
Gập/duỗi khuỷu : 160*/0/0 (-5)
Sấp / ngủa cẳng tay 90*/0/90*
Cổ tay-bàn tay
1- nhìn :sưng nền trong chấn thương ,chin mé càng cua. Hình dạng đặc biêt : rủ cổ cò( liệt thần kinh quay) ,vuốt trụ ( đốt ngón ),bàn tay khỉ ( liệt giữa) ,bàn tay hội chứng volkaman
biến dạng trong gãy xương như lưỡi lê,lưng đĩa, gập góc trước ( gãy xương bàn ),gập sau ( đốt ngón) ,hình búa ngón ( đứt gân duỗi)…
2-sờ
Các dấu hiệu gãy xương sai khớp
3-đo : đo ko quan trọng,đo chu vi bàn tay,các ngón ( so sánh 2 bên )
4- vận động :
-vận động cổ tay gấp/ duỗi 80/0/60
Nghiêng trụ/nghiêng quay 40/0/30
- gấp đốt 1 = 90*; gấp đốt 2 = 20*; gấp đốt 3 = 80*
BS Nguyễn Thanh Dần
Bộ môn CTCH
