Gần đây các sản phụ chỉ lựa chọn thăm khám tại bệnh viện vào những tháng cuối của thai kỳ, khi chuẩn bị bước vào giai đoạn sinh con. Tuy nhiên, các khuyến cáo đưa ra: tất cả các sản phụ nên quản lý thai nghén ở khoa Phụ Sản ngay từ thời điểm đầu tiên khi phát hiện có thai.
Bệnh nhân sau khi có những dấu hiệu như: thay đổi trạng thái bình thường của cơ thể sản phụ (mệt mỏi, buồn nôn, nôn khan vào buổi sáng, sợ mùi thức ăn tanh,…), chậm kinh, đau tức nhẹ vùng hạ vị, thử thai (Quick test) dương tính à nên đến bệnh viện để được thăm khám kịp thời.
Hướng dẫn khám thai định kì như sau:
- Khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ mang thai, bệnh nhân được chỉ định siêu âm để xác định vị trí của khối thai, xét nghiệm miễn dịch (beta HCG).
- Khi xác định được tình trạng thai, bệnh nhân sẽ được hướng dẫn thăm khám các lần tiếp theo như sau:
- Quý 1 của thai kỳ: 2 thời điểm quan trọng cần khám
+ Tuổi thai 6 – 8 tuần: siêu âm xác định kích thước của thai, tim thai.
+ Tuổi thai 11 – 13 tuần: siêu âm xác định tình trạng thai, tim thai, dự kiến sinh và tầm soát những dị tật lớn của thai như: độ mờ da gáy, sự phát triển của xương mũi và xương đùi, những dị tật lớn: cột sống, các thoát vị lớn vùng bụng, sự hình thành dạ dày,…
- Quý 2 của thai kỳ: 3 thời điểm cần khám
+ Tuổi thai 16 – 18 tuần: xét nghiệm máu, nước tiểu; xét nghiệm Tripple test, siêu âm đánh giá tình trạng thai.
+ Tuổi thai 20 – 22 tuần: siêu âm 3D, 4D sàng lọc dị tật thai.
+ Tuổi thai 24 – 26 tuần: bệnh nhân sẽ được xét nghiệm sàng lọc nguy cơ rối loạn dung nạp glucose, hay nguy cơ tiểu đường thai kỳ.
- Quý 3 của thai kỳ: các thời điểm cần khám
- Tuổi thai 30 – 32 tuần: siêu âm 3D, 4D sàng lọc dị tật thai xuất hiện muộn ở quý 3 của thai kỳ.
- Tuổi thai 34 -36 tuần: thai phụ được hướng dẫn đến làm hồ sơ đăng ký sinh, bao gồm: các xét nghiệm máu và nước tiểu, điện tim và siêu âm. Sau đó sản phụ sẽ được tư vấn về dự kiến phương thức sinh (sinh đường âm đạo, mổ lấy thai).
Sau khi các sản phụ đã làm hồ sơ sinh, sản phụ được hướng dẫn thăm khám định kỳ 1-2 tuần cho đến thời điểm chuyển dạ.
Với những sản phụ có các dấu hiệu bất thường xuất hiện trong thai kỳ như: đau bụng vùng tử cung, ra máu âm đạo, phù, tăng cân nhanh, tăng huyết áp,… cần đến thăm khám ngay.
Bên cạnh khám Phụ Sản còn cần khám những chuyên khoa liên quan mật thiết đến các thai phụ như: Tim mạch, Nội tiết, Mắt. Chính vì vậy, khi sản phụ tuân thủ quá trình quản lý thai nghén tại khoa sẽ giúp phát hiện nhanh, phát hiện sớm và xử trí những bất thường, tai biến, biến chứng trong thai kỳ như dị tật thai, tiểu đường thai kỳ, nguy cơ tiền sản giật,…
Để biết thêm chi tiết các sản phụ có thể trao đổi với các bác sỹ sản phụ để được tư vấn chi tiết về quản lý thai kì
Tài liệu tham khảo:
- 1. “Vệ sinh và quản lý thai nghén”, PGS. TS. Nguyễn Viết Trung, Bộ môn Phụ Sản, Học viện Quân y.
- 2. “Lịch khám thai: 3 tháng đầu, 3 tháng giữa, 3 tháng cuối”, Bệnh viện Từ Dũ.
- 3. “New guidelines on antenatal care for a positive pregnancy experience”, WHO, 7/10/2016.
Bs Lê Thị Hồng Vân
Bộ môn-Khoa Phụ Sản
