Oxy là chất quan trọng nhất để duy trì sự sống và mọi hoạt động của cơ thể. Oxy có sẵn trong tự nhiên, chiếm 20-21% thể tích không khí, tuy nhiên lượng Oxy hấp thụ vào cơ thể nhiều hay ít còn tùy thuộc vào nhiều yếu tố như: sự thông suốt của đường thở, hấp thu của phổi, vận chuyển của máu,... Trong điều kiện bình thường, Oxy được vận chuyển trong máu tới mô dưới hai dạng, dạng kết hợp với hemoglobin và dạng hòa tan trong huyết tương. Lượng hemoglobin trong cơ thể là có giới hạn (15g/100ml máu), mỗi gram hemoglobin có thể vận chuyển 1,34ml Oxy, nếu hemoglobin bão hòa với Oxy thì lượng Oxy tối đa mà hemoglobin có thể chuyên chở là 20ml/100ml máu. Ở môi trường sống bình thường, áp xuất khí quyển là 1atm (tương ứng 760mmHg), áp lực Oxy trong phế nang là 100mmHg, phân áp Oxy trong máu động mạch là 95mmHg thì có 0,3ml Oxy hòa tan trong 100ml máu. Lượng Oxy hòa tan trong huyết tương tăng tỷ lệ thuận với áp lực riêng phần của Oxy trong phế nang và không có giới hạn.
Với sự tiến bộ của y học, máy Oxy cao áp ra đời và trở thành liệu pháp chăm sóc sức khỏe toàn diện. Oxy cao áp sử dụng Oxy tinh khiết (100%) cao gấp 5 lần Oxy trong không khí. Khi điều trị, người bệnh nằm trong buồng kín với áp suất cao, nếu tăng áp xuất Oxy trong khí thở lên 2, 3, 4atm thì phân áp Oxy trong phế nang tăng lên tương ứng là 14, 22, 30 lần so với hô hấp bằng không khí ở áp xuất khí quyển. Nghĩa là khi điều trị bằng Oxy cao áp với áp lực 3atm và Oxy nguyên chất thì lượng Oxy hòa tan là 6,63ml/100ml máu, bằng lượng Oxy cần thiết cung cấp cho tế bào và cơ thể, giúp thay thế hoàn toàn cho lượng Oxy của hemoglobin vận chuyển. Đây là cơ sở sinh lý để sử dụng Oxy cao áp trong điều trị các tình trạng bệnh lý thiếu Oxy của cơ thể.
Ưu điểm khi điều trị bằng Oxy cao áp là có thể bù trừ cho bất kỳ nguyên nhân nào gây thiếu Oxy mô, tạo một dự trữ Oxy nhất định cho mô vì nó được hòa tan trong tất cả các dịch của cơ thể; ngoài tác dụng đáp ứng nhu cầu cung cấp Oxy cho các mô thiếu Oxy, các nghiên cứu còn cho thấy điều trị bằng Oxy cao áp còn có tác dụng làm tăng di chuyển các tế bào gốc từ tủy xương vào máu làm nhanh tái tạo các mô tổn thương, có tác dụng chống nhiễm khuẩn nhất là vi khuẩn kỵ khí, tăng sức đề kháng của cơ thể.
Đại tá, TS. Nguyễn Văn Tuấn, Chủ nhiệm Bộ môn-Khoa Phục hồi chức năng, Bệnh viện Quân y 103 cho biết: Oxy cao áp là kỹ thuật điều trị hiện đại, được áp dụng rộng rãi trên toàn thế giới và đã được Bộ y tế cấp phép triển khai tại Việt Nam. Khi ở áp suất cao, Oxy có nhiều đặc tính quý như giúp cơ thể ngươi bệnh tăng lượng Oxy hòa tan và cung cấp đến mọi tổ chức trong cơ thể, điều hòa vận mạch... đó chính là điều trị cơ chế bệnh sinh rất quan trọng trong thiếu Oxy cục bộ ở tổ chức do yếu tố tuần hoàn hay vận chuyển Oxy bằng hemoglobin bị ngăn cản. Ứng dụng liệu pháp Oxy cao áp được thực hiện khá phổ biến ở nhiều chuyên khoa, nhưng phải do bác sĩ phục hồi chức năng khám, tư vấn và thực hiện đúng quy trình kỹ thuật.
Hỗ trợ trong phục hồi chức năng: sa sút trí tuệ sau đột quỵ não, sau chấn thương sọ não, parkinson; vết bỏng, ổ loét khó liền; hỗ trợ thẩm mỹ...
Quang Dũng
