Ung thư gan nguyên phát là nguyên nhân gây tử vong đứng hàng thứ tư trong số các loại ung thư sau ung thư phổi, dạ dày và đại trực tràng. Từ dữ liệu của 182 quốc gia trên thế giới, năm 2008 WHO đã đưa ra thông số về con số nhiễm mới do ung thư gan nguyên phát vào khoảng 6/100000 dân vào năm 2010, tỷ lệ mắc bệnh của nam: nữ là xấp xỉ 2:1. Trong số các loại ung thư gan nguyên phát thì ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) chiếm chủ yếu với hơn 90% và liên quan chủ yếu đến tình trạng nhiễm virus viêm gan B (HBV) và C (HCV) (>80%). Cho đến nay đã có nhiều biện pháp được đưa ra để góp phần điều trị HCC một cách có hệ thống và bài bản theo từng giai đoạn bệnh, tuy nhiên tiên lượng của những bệnh nhân này còn khó khăn. Điều trị xạ trị chọn lọc nội động mạch bằng 90Ytrium (90Y-SIRT) là một biện pháp điều trị mới. Việc nghiên cứu và sử dụng đồng vị phóng xạ 90Y trong điều trị ung thư đã được tìm hiểu từ những năm 60 của thế kỷ 20, nhưng mãi đến những năm 90 nó mới chính thức được đưa vào các thử nghiệm lâm sàng đầu tiên. Hiện nay ở việt Nam mới chỉ có 3 trung tâm thực hiện được kỹ thuật này đó là bệnh viện Chợ Rẫy, bệnh viện Bạch Mai và BVTW Quân đội 108.
Thời gian vừa qua, Bệnh viện Quân y 103 tiếp nhận 01 bệnh nhân nữ 29 tuổi tiền sử nhiễm HBV phát hiện hơn 1 năm trước, vào viện vì đau tức vùng hạ sườn phải. Qua siêu âm phát hiện một khối u rất lớn ở gan phải; Khám bệnh nhân thấy vùng hạ sườn phải vồng cao lên thành bụng, sờ vùng gan thấy gan to, cứng, ấn đau. Bệnh nhân đã được làm đầy đủ các xét nghiệm công thức máu, sinh hóa máu, chụp CT-scanner ổ bụng, chụp 320 dãy tại bệnh viện TWQĐ 108 xác định nguồn mạch nuôi khối u. Chụp SPECT tại trung tâm ung bướu và y học hạt nhân bệnh viện Quân y 103 để tính mức độ shunt gan- phổi và qua đó tính được liều phóng xạ cần phải sử dụng trên bệnh nhân.
Nhận thấy đây là một bệnh nhân có đủ các tiêu chí để làm SIRT, hơn nữa đây cũng là một điều kiện tốt khi Bộ môn khoa Nội Tiêu hóa Bệnh viện đang tiếp cận phát triển kỹ thuật mới, bắt kịp với sự phát triển của các Bệnh viện khác trong cả nước cũng như khu vực. Ngày 27/7/2016, sau quá trình thảo luận với các bác sỹ ở trung tâm can thiệp mạch bệnh viện Bạch Mai, chuyên gia từ Singapore để tính liều xạ cho bệnh nhân và làm tốt mọi công tác chuẩn bị cho thực hiện kỹ thuật có liên quan đến nguồn phóng xạ. Đúng 12h ngày 27/7/2016, kíp kỹ thuật của bộ môn khoa nội tiêu hóa, bộ môn khoa K71 và chuyên gia nước ngoài bắt đầu thực hiện kỹ thuật dưới sự giám sát và chỉ dẫn của chuyên gia. Kết quả, sau gần 2 giờ thực hiện kỹ thuật, bệnh nhân đã được xác định là thành công về mặt kỹ thuật, mọi chỉ tiêu về đáp ứng sau điều trị như độ tập trung phóng xạ, liều chiếu và bức xạ hãm đều đạt các chỉ tiêu như dự tính ban đầu, không có rò rỉ phóng xạ trong suốt quá trình thủ thuật. Sau khi đánh giá các thông số sau điều trị, các chuyên gia nước ngoài cũng đánh giá rất tốt về kết quả điều trị của bệnh nhân, và sẽ được tiếp tục theo dõi tiếp tục tại khoa nội tiêu hóa cho đến khi ổn định ra viện. Cho đến hiện nay, sức khỏe của bệnh nhân vẫn đang tiến triển tốt.
Thành công của ca bệnh đầu tiên này đánh dấu một bước phát triển trong việc tiếp cận và làm chủ các kỹ thuật mới, hiện đại của đội ngũ y bác sỹ bộ môn khoa nội tiêu hóa, bộ môn khoa K71, sự phối hợp nhịp nhàng của các phòng ban trong bệnh viện, với các tuyến dân sự cũng như hợp tác quốc tế.
BS. Đinh Tiến Đông- Khoa Nội Tiêu Hóa BVQY 103
