Ngày 15/07/2021, Khoa Phẫu thuật Thần kinh (B9) – Bệnh viện Quân y 103, tiếp nhận bệnh nhân Đào Văn H. 51 tuổi, địa chỉ ở Đông Anh, Hà Nội với triệu chứng đau đầu âm ỉ vùng thái dương phải, giảm thị lực mắt phải. Trên hình ảnh cộng hưởng từ sọ não có tiêm chất tương phản (MRI) cho thấy khối u màng não vùng cánh xương bướm bên phải kích thước 46x33x35mm, ngấm thuốc mạnh trên xung T1W-Gd. Trước đó vào tháng 9/2020 bệnh nhân được chẩn đoán u não thái dương phải, đã được phẫu thuật lấy khối u ở một bệnh viện khác. Kết quả giải phẫu bệnh: u màng não (Grade II).
Hình. Khối u màng não cánh xương bướm bên phải trên MRI sọ não
Hình ảnh vị trí của khối u nằm sâu ở hố thái dương, bám toàn bộ vào cánh xương bướm bên phải, mạch máu nuôi u gồm 2 nguồn chính đó là: động mạch ở nền sọ xuất phát từ động mạch cảnh ngoài, cụ thể là các nhánh xuất phát từ động mạch màng não giữa và các nhánh của động mạch mắt thuộc hệ thống động mạch cảnh trong. Để có thể phẫu thuật lấy hết khối u và kiểm soát chảy máu trong mổ, các bác sỹ phải phối hợp giữa nhiều chuyên khoa như chẩn đoán hình ảnh, can thiệp mạch. Ngày 20/7/2021 bệnh nhân được chụp DSA mạch não và tiến hành nút mạch nuôi khối u. Trước khi nút mạch, động mạch tăng sinh rất nhiều. Sau khi nút mạch, phần mạch máu cấp vào u còn ít. Vì vậy, nút mạch làm giảm nguồn cung cấp máu cho khối u, làm giảm nguy cơ chảy máu khi phẫu thuật.
Hình. Nút mạch nuôi nguồn động mạch cảnh ngoài của khối u
Ngày 21/7/2021, bệnh nhân được tiến hành phẫu thuật, đường mở sọ trán thái dương ổ mắt gò má bên phải. Ca phẫu thuật kéo dài gần 8 tiếng, các bác sỹ sử dụng hệ thống định vị thần kinh hiện đại xác định chính xác vị trí và cùng với dao mổ siêu âm đã lấy bỏ khối u triệt để, bảo toàn được các cấu trúc mạch máu, thần kinh.
Hình. Bộc lộ và cắt xương thành trên ngoài ổ mắt - gò má phải
Hình. Sử dụng định vị thần kinh và dao mổ siêu âm
Hình. Phim cắt lớp vi tính sau mổ giờ thứ 4
Hình. Bệnh nhân sau mổ ngày thứ 1
Hình. Bệnh nhân trước ngày ra viện
Sau phẫu thuật bệnh nhân được theo dõi và điều trị tại Khoa hồi sức. Ngày thứ 1 sau mổ, bệnh nhân tỉnh, tiếp xúc tốt, được rút ống nội khí quản, tự thở và chuyển về Khoa phẫu thuật thần kinh điều trị tiếp. Ngày thứ 12 sau mổ bệnh nhân tỉnh táo, vận động tay chân tốt, vết mổ khô liền sẹo. Chiều ngày 10/8/2021, bệnh nhân được ra viện.
Theo TS. Nguyễn Thành Bắc – Chủ nhiệm khoa (B9) cho biết: đây là lần đầu tiên áp dụng đường mở sọ trán thái dương ổ mắt gò má cải tiến cho tổn thương ở nền sọ giữa. Ca phẫu thuật có sự hỗ trợ của hệ thống định vị thần kinh và dao mổ siêu âm, giúp bảo tồn các cấu trúc mạch máu, thần kinh quan trọng. Việc khối u được nút mạch trước phẫu thuật làm giảm nguy cơ chảy máu trong khi bóc tách cắt u, tạo điều kiện thuận lợi cho phẫu thuật viên lấy bỏ khối u an toàn và triệt để.
Nguyễn Thành Bắc – Khoa B9
BSNT. Nguyễn Văn Ngọc
Đào Kim Sơn – P. KHTH
