Ngày 2 tháng 7 năm 2022, bệnh viện quân y 103, tiếp nhận cấp cứu quân nhân M.X.B - 19 tuổi, thuộc sư đoàn 377- Quân chủng PKKQ, với bệnh cảnh lâm sàng phức tạp, diễn biến bệnh rất nhanh: Sáng 2/7, bệnh nhân biểu hiện mệt mỏi, không sốt, xin đơn vị nghỉ học tập. Chiều 2/7, mệt nhiều hơn, nôn ít dịch màu đen, khám tại Quân y đơn vị nghĩ đến XHTH, chuyển Bệnh viện Quân y 103, được nội soi dạ dày tá tràng phát hiện viêm trợt dạ dày tá tràng xuất huyết. Xét nghiệm có biểu hiện suy chức năng đa tạng nặng (rối loạn ý thức, suy hô hấp nặng, sốc, suy gan thận cấp, rối loạn đông máu trầm trọng), test dengue IgM, IgG (+). Bệnh nhân được chẩn đoán: sốt xuất huyết Dengue nặng, biến chứng suy đa tạng và chuyển khoa Hồi sức nội (A27) điều trị vào sáng 3/7/2022. Tại Khoa Hồi sức Nội (A27) bệnh nhân trong tình trạng nguy kịch: rối loạn ý thức, không sốt, xuất huyết dưới da ở tất cả các vị trí chọc kim tiêm – truyền, viêm trợt xuất huyết đường tiêu hóa, xung huyết giác mạc mắt 2 bên, nhịp tim nhanh 150 lần/phút, huyết áp tụt sâu 70/50 -60/40mmHg, thở nhanh nông 30 lần/phút, SpO2 80%, vô niệu hoàn toàn. Các xét nghiệm biểu hiện suy chức năng đa tạng (tuần hoàn, hô hấp, gan, thận, rối loạn đông máu trầm trọng); HC còn 1,82T/L, HST: 25g/L, TC, 17G/L; BC 32,7G/L; pH 6,82; paO2 54mmHg, paCO2 45mmHg; OT/PT 1920/1550 U/L; men tim, men cơ đều tăng cao, chức năng thận suy cấp tính; PCT >100ng/mL, PT 31%, INR 2,59. Phim X quang phổi và siêu âm có hình ảnh tràn dịch đa màng mức độ nhiều (màng phổi, bụng, tim). Bệnh nhân được hội chẩn cấp cứu chẩn đoán: Sốc sốt xuất huyết Dengue nặng, biến chứng suy đa tạng, tràn dịch đa màng.
TS Phạm Thái Dũng, Chủ nhiệm khoa A27, thăm khám cho bệnh nhân
Nhận định đây là 1 ca bệnh rất nặng với tuổi đời còn rất trẻ (19t), biểu hiện lâm sàng phức tạp, diễn biến rầm rộ nhưng không điển hình), nếu không điều trị kịp thời và đúng hướng có thể tử vong bất cứ lúc nào.
Với sự quyết tâm và đồng lòng, ngay lập tức các bác sĩ, điều dưỡng khoa HS nội triển khai đặt ống nội khí quản, thông khí bảo vệ phổi, kiểm soát cân bằng dịch và kiềm toan, dùng thuốc vận mạch nâng huyết áp, lọc máu liên tục bằng quả lọc hấp phụ cytokine và nội độc tố Oxiris (4 lần), truyền các chế phẩm máu khối lượng lớn (hồng cầu, tiểu cầu, huyết tương tươi đông lạnh, tủa lạnh), corticoid liều cao, phối hợp KS kháng sinh phổ mạnh, dinh dưỡng tĩnh mạch kết hợp đường tiêu hoá và chăm sóc điều dưỡng tích cực nhằm từng bước đảo ngược tình thế.
Trong quá trình điều trị, có những lúc tình trạng của bệnh nhân xấu đi nhiều tưởng chừng như không còn cơ hội, nhưng chỉ cần có 1 tia sáng cơ hội, các bác sĩ đều ngay lập tức điều chỉnh kịp thời. Và không phụ sự mong đợi, sau 14 ngày “chiến đấu không lùi bước”, bệnh nhân đã gần như vượt qua cửa tử của sốc, suy đa tạng, tình trạng cải thiện rõ rệt: huyết động ổn định, chức năng các cơ quan dần hồi phục và các vị trí xuất huyết dưới da đã thuyên giảm.
Bệnh nhân được rút nội khí quản ngày thứ 14 sau khi thở máy, diễn biến sau đó ổn định dần theo từng ngày và được ra viện sau 24 ngày điều trị trong niềm vui hân hoan của gia đình, đơn vị và bệnh viện.
Sốt xuất huyết Dengue (SXHD) là bệnh truyền nhiễm cấp tính gây thoát dịch do virus Dengue gây nên. Virus Dengue có 4 týp huyết thanh là DEN-1; DEN-2; DEN-3; DEN-4. Virus truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt. Muỗi Aedes aegypti là côn trùng trung gian truyền bệnh chủ yếu. Bệnh xảy ra quanh năm, thường gia tăng vào mùa mưa. Bệnh gặp ở cả trẻ em và người lớn. Đặc điểm của SXHD là sốt, giãn mạch, xuất huyết và thoát huyết tương, có thể dẫn đến sốc giảm thể tích tuần hoàn do giãn mạch hệ thống, rối loạn đông máu, suy đa tạng, nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời dễ dẫn đến tử vong.
Những bệnh nhân vào viện trong tình trạng rất nặng, có sốc và suy chức năng đa tạng, nguy cơ tử vong rất cao. Bệnh nhân M.X.B đã được chẩn đoán sớm, điều trị tích cực, đúng phác đồ, tình trạng lâm sàng cải thiện nhanh. Sau hơn 3 tuần điều trị bệnh nhân đã được ra viện trong niềm vui của cả tập thể khoa hồi sức nội, đơn vị và gia đình bệnh nhân.
Qua đây, Quân y các tuyến đơn vị trong toàn quân cần lưu ý: Bất kỳ quân nhân có các biểu hiện như sốt, xuất huyết dưới da, niêm mạc cần phải theo dõi sát, đánh giá thích đáng để kịp thời đưa đến các cơ sở y tế đển khám xem có mắc SXHD hay không. Nhằm mục đích chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh nguy cơ diễn biến nặng thậm chí có thể tử vong nếu đến quá muộn.
Th.s Đặng Văn Ba – Khoa Hồi sức Nội
Đào Kim Sơn – Phòng KHTH
