Mới đây, tại Khoa Gây mê - Bệnh viện Quân y 103 đã thực hiện thành công đặt ống nội khí quản có bóng chèn phế quản trên bệnh nhân hẹp phế quản gốc trong gây mê cho phẫu thuật nội soi cắt thực quản sau nhiều lần thất bại với ống nội khí quản hai nòng.
Gây mê có đặt ống nội khí quản hai nòng cho các phẫu thuật lồng ngực cần thông khí một phổi đã được áp dụng từ năm 1932. Với các ưu điểm là có thể cô lập, thông khí một bên phổi tạo phẫu trường thuận lợi, bảo vệ đường thở bên phổi đối diện và bảo đảm thông khí cho bệnh nhân. Kỹ thuật này đã thành kinh điển trong các phẫu thuật trong lồng ngực nói chung và phẫu thuật cắt thực quản nói riêng. Tuy nhiên, do đặc điểm ống có kích thước lớn và phải đặt sâu vào phế quản gốc nên dễ có nguy cơ bị di lệch vị trí ống khi thay đổi tư thế bệnh nhân, nhất là khi bệnh nhân có bất thường cấu trúc giải phẫu khí phế quản. Giải pháp thay thế trong trường hợp này là dùng ống nội khí quản có bóng chẹn phế quản.
Ống nội khí quản hai nòng
Đây là trường hợp bệnh nhân nam 53 tuổi, thể trạng trung bình, được chẩn đoán ung thư thực quản 1/3 giữa giai đoạn IIIa (Theo phân loại TNM), có chỉ định phẫu thuật nội soi cắt và tạo hình thực quản bằng dạ dày dưới gây mê toàn thể, kiểm soát thông khí bằng ống nội khí quản hai nòng. Ống nội khí quản hai nòng nhánh trái cỡ 35Fr được đặt và kiểm tra đúng vị trí (bằng nội soi phế quản) sau khi khởi mê. Tuy nhiên, sau khi đặt tư thế nằm sấp để phẫu thuật thì ống bị di lệch, không đảm bảo thông khí cho bệnh nhân. Hiện tượng trên đều xảy ra ngay cả khi thay ống khác và quá trình đặt tư thế thực hiện rất cẩn thận. Nghi ngờ có bất thường giải phẫu khí phế quản, bệnh nhân được giải mê và đánh giá lại.
Hình ảnh CT - scanner bơm thuốc cản quang dựng hình phế quản gốc
Phim chụp CT- scanner cho thấy hình ảnh hẹp lòng phế quản gốc trái, vị trí hẹp cách gốc carena khoảng 2,5cm. Sáu ngày sau người bệnh được đưa vào phòng mổ, lần này sử dụng ống nội khí quản có ống chẹn phế quản (ống univent), dưới nội soi phế quản ống mềm đưa ống chẹn vào phế quản gốc phải, phổi phải xẹp tốt, phổi trái đảm bảo thông khí, phẫu thuật thuận lợi, bệnh nhân ra viện sau 2 tuần hậu phẫu.
Ống Univent
Ống nội khí quản có bóng chẹn phế quản có ưu điểm hơn so với ống nội khí quản hai nòng như ít gây tổn thương đường thở hơn, có ống chẹn phế quản nên luôn có hai lựa chọn là có thể chẹn phế quản gốc trái hay chẹn phế quản gốc phải, tuy nhiên giá thành cao hơn đáng kể so với ống carlene nên ít được sử dụng trong lâm sàng. Với bệnh nhân này chúng tôi lựa chọn ống Univent đưa ống chẹn vào phế quản gốc phải để kiểm soát thông khí trong gây mê là lựa chọn tối ưu.
Ths.Trương Văn Khương, PGS.TS. Trần Đắc Tiệp
(Bộ môn-Khao Gây mê, BVQY 103)
