Sau một cuộc điều trị, người bệnh mang gì về nhà?
Có thể là một tập hồ sơ, những kết quả xét nghiệm, đơn thuốc và những lời dặn dò cho những ngày tiếp theo.
Nhưng có những thứ không nằm trong bất kỳ giấy ra viện nào. Đó là ký ức về những ngày mình đau yếu. Là hình ảnh những người đã chăm sóc mình. Là một lời giải thích giúp bớt lo, một lần hỏi han đúng lúc, hay cảm giác yên tâm khi biết tình trạng của mình vẫn luôn được dõi theo.
Với ông Nguyễn Hữu Toàn, những điều ấy được giữ lại bằng một cách rất riêng: hai bài thơ viết tay bằng mực xanh.
Một bài ông đề: “Thân tặng: Bác sĩ Tiến - BV 103”. Bài còn lại mở đầu bằng dòng chữ: “Kính tặng: Bệnh viện 103”.
Hai trang giấy không dài. Nét chữ có chỗ đậm, chỗ nghiêng. Những câu thơ được viết liền mạch, như thể cảm xúc vẫn còn nguyên sau những ngày điều trị.
Trong bài thơ dành tặng bác sĩ, ông viết về một người thầy thuốc “tài hoa”, về sự tận tình, chu đáo, chăm sóc và dõi theo người bệnh. Có cả một chút dí dỏm, thân tình trong cách ông nhắc đến người bác sĩ đã đồng hành cùng mình.
Nhưng có lẽ, điều đáng nhớ nhất lại nằm ở câu thơ:
“Tình ân thầy thuốc nghĩa cao xa.”
Bởi với một người bệnh, điều nhận được từ bệnh viện không chỉ là một phương pháp điều trị.
Đó còn là sự an tâm.
Là cảm giác mình không bị bỏ lại một mình trong những ngày yếu đuối nhất.
Và khi viết về Bệnh viện 103, ông Nguyễn Hữu Toàn lại chọn một chữ rất giản dị:
“Tâm”.
“Cảm phục vô cùng một chữ Tâm
Chữ ngay, chữ thật thật tài hoa
Hằng ngày điều trị bao con bệnh
Những buồn thương, cơm… như ở nhà…”
Rồi ông viết:
“Chăm sóc tận tình rất tỷ mỷ
Dõi theo sáng suốt tựa người cha…”
Có thể những câu thơ ấy chưa phải những câu chữ trau chuốt nhất theo nghĩa văn chương. Nhưng chính sự mộc mạc ấy lại khiến chúng trở nên đáng quý.
Bởi đây là những câu thơ được viết ra từ trải nghiệm của một người bệnh, sau khi đã đi qua những ngày đau ốm và điều trị.
Ông nhớ sự tận tình.
Ông nhớ những lần được hướng dẫn.
Ông nhớ sự chăm sóc.
Ông nhớ những người đã dõi theo mình.
Và ông nhớ chữ Tâm.
Đó cũng có lẽ là điều đặc biệt trong mối quan hệ giữa người bệnh và người thầy thuốc.
Chuyên môn giúp người bệnh được chẩn đoán đúng, điều trị đúng và từng bước trở lại cuộc sống. Nhưng trong ký ức của một người từng nằm trên giường bệnh, đôi khi những điều ở lại lâu hơn lại là những điều rất nhỏ: một ánh mắt, một lời giải thích, một lần kiểm tra cẩn thận, một câu hỏi “Hôm nay bác thấy thế nào?”, hay đơn giản là cảm giác biết rằng có người vẫn đang dõi theo mình.
Những điều ấy khó có thể đo bằng một con số.
Nhưng người bệnh nhớ.
Có lẽ vì thế, sau cuộc điều trị, ông Nguyễn Hữu Toàn không chỉ viết một bài thơ dành tặng người bác sĩ trực tiếp điều trị cho mình. Ông còn viết thêm một bài dành tặng cả Bệnh viện 103.
Hai bài thơ. Hai trang giấy viết tay.
Không phải một lời cảm ơn được chuẩn bị trước, mà là những dòng chữ được viết ra từ cảm xúc sau một hành trình điều trị.
Với người thầy thuốc, có lẽ không phải lúc nào chúng ta cũng biết điều gì sẽ ở lại lâu nhất trong ký ức của một người bệnh sau khi họ rời bệnh viện.
Đôi khi, câu trả lời nằm trong một trang giấy nhỏ.
Nằm trong những dòng chữ còn chưa thật đều.
Nằm trong một bài thơ vụng về mà chân thành.
Và với Bệnh viện Quân y 103, những trang thơ ấy không chỉ là một lời cảm ơn.
Đó còn là một lời nhắc.
Rằng phía sau mỗi hồ sơ bệnh án là một con người. Phía sau mỗi ca điều trị là một niềm tin được gửi gắm. Và phía sau mỗi lần người thầy thuốc cúi xuống bên người bệnh, ngoài chuyên môn, vẫn cần có sự tận tâm, lòng tử tế và trách nhiệm của người làm nghề y.
Bởi có những kết quả điều trị được ghi trong hồ sơ.
Nhưng cũng có những kết quả được ghi lại trong ký ức của người bệnh.
Và đôi khi, chỉ bằng một trang giấy viết tay, người bệnh đã nói thay tất cả:
Điều họ nhớ nhất sau một cuộc điều trị không chỉ là mình đã được chữa khỏi như thế nào, mà còn là mình đã được đối xử như thế nào trong những ngày cần được yêu thương và chăm sóc nhất.
