Một buổi sáng đầu thu ở Bệnh viện Quân y 103. Nắng nhẹ rơi xuống những tán cây trong khuôn viên bệnh viện. Trên các lối đi, người bệnh chậm rãi bước cùng người thân đến phòng khám. Trong các buồng bệnh, những ca trực mới bắt đầu bằng việc xem lại hồ sơ, kiểm tra thuốc, đối chiếu thông tin người bệnh và chuẩn bị cho một ngày làm việc nối tiếp nhiều công việc thầm lặng.
Giữa nhịp điệu quen thuộc ấy, có một câu hỏi được lặp lại rất nhiều lần:
“Bác cho cháu xin lại họ tên và ngày tháng năm sinh ạ.”
Một câu hỏi tưởng như rất đơn giản. Người bệnh có thể đã trả lời khi làm thủ tục nhập viện. Thông tin ấy cũng đã có trên hồ sơ bệnh án. Có khi chỉ vài phút trước, một nhân viên y tế khác vừa hỏi điều tương tự.
Vậy tại sao vẫn phải hỏi lại?
Bởi trong bệnh viện, có những việc được lặp lại không phải vì người ta quên, mà bởi có những điều cần phải đúng.
Đúng người bệnh trước khi thực hiện một kỹ thuật. Đúng thông tin trước khi đưa ra quyết định chuyên môn. Đúng loại thuốc, đúng liều lượng, đúng thời điểm sử dụng. Đúng những bước kiểm tra để nhận diện sớm nguy cơ và phòng ngừa những sai sót có thể xảy ra. Những việc ấy diễn ra mỗi ngày. Có việc người bệnh nhìn thấy. Cũng có rất nhiều quy trình âm thầm diễn ra phía sau cánh cửa phòng trực, trong phòng xét nghiệm, phòng mổ hay tại quầy phát thuốc. Ở đó, những con số được đối chiếu thêm một lần, những kết quả được kiểm tra lại, những thông tin được rà soát trước khi chuyển đến người bệnh. Từng việc nhỏ nối với nhau như những mắt xích lặng lẽ, tạo nên một hành trình điều trị an toàn.
AN TOÀN ĐƯỢC TẠO NÊN TỪ NHỮNG VIỆC LÀM ĐÚNG
Ngày 17/9 - Ngày An toàn người bệnh Thế giới - là dịp để mọi người nhắc nhiều hơn về hai chữ “an toàn”.
Nhưng với một bệnh viện, an toàn không bắt đầu từ một ngày kỷ niệm và cũng không kết thúc khi ngày ấy đi qua. Bởi có những người bệnh sống cùng bệnh không lây nhiễm trong nhiều năm. Họ đi qua nhiều lần thăm khám, xét nghiệm, điều chỉnh phương pháp điều trị và sử dụng thuốc trong một hành trình dài. Hành trình ấy có thể kéo dài hàng tháng, hàng năm, thậm chí là cả cuộc đời. Và trên hành trình ấy, mỗi lần kiểm tra thêm một bước, mỗi lần đối chiếu thêm một thông tin, mỗi lần cẩn trọng thêm vài giây đều có ý nghĩa.
Năm 2026, Ngày An toàn người bệnh Thế giới mang chủ đề: “Safe care for noncommunicable diseases - Khám chữa bệnh an toàn cho các bệnh không lây nhiễm”, cùng thông điệp: “Safe care for life! - Chăm sóc sức khỏe an toàn trọn đời!”
Hưởng ứng chủ đề ấy, Bệnh viện Quân y 103 tiếp tục nâng cao nhận thức và năng lực thực hành an toàn người bệnh theo tiêu chuẩn JCI (IPSG), đặc biệt chú trọng an toàn chẩn đoán và an toàn sử dụng thuốc đối với người bệnh mắc các bệnh không lây nhiễm.
Nhưng để một nguyên tắc an toàn thực sự đi vào công việc, trước hết người thực hiện phải hiểu điều gì cần làm, vì sao phải làm và phải làm đúng như thế nào?
TỪ MỘT CÂU TRẢ LỜI ĐÚNG…
Chiều 17/9, khoảng 100 bác sĩ, điều dưỡng và kỹ thuật viên đến từ các khoa lâm sàng, cận lâm sàng sẽ cùng tham gia Hội thi “Rung chuông vàng - An toàn người bệnh”.
Mỗi câu hỏi chỉ có 15 giây để lựa chọn đáp án. Đúng thì ở lại.
Sai thì rời sân thi đấu.
Một trăm câu hỏi xoay quanh các mục tiêu an toàn người bệnh theo JCI/IPSG, với trọng tâm là an toàn chẩn đoán và sử dụng thuốc. Sẽ có người đi đến câu hỏi cuối cùng. Sẽ có cá nhân, tập thể được xướng tên.
Nhưng với một hội thi về an toàn người bệnh, điều đáng quý có lẽ không chỉ là ai trả lời đúng nhiều câu hỏi nhất. Quan trọng hơn là sau khi rời hội trường, những câu trả lời đúng ấy có tiếp tục trở thành những việc làm đúng hay không. Bởi một đáp án đúng có thể giúp người dự thi đi tiếp. Nhưng trong thực hành y khoa, một việc được làm đúng có thể góp phần bảo vệ sự an toàn của một con người.
…ĐẾN NHỮNG VIỆC ĐƯỢC LÀM ĐÚNG MỖI NGÀY
Khoảng cách từ một câu hỏi trong hội trường đến một thao tác bên giường bệnh tưởng như rất xa, nhưng thực ra lại rất gần.
Đó là khi kiến thức trở thành thói quen kiểm tra thêm một lần, là khi một thông tin được đối chiếu trước khi đưa ra quyết định, là khi thuốc được rà soát trước khi sử dụng, là khi một dấu hiệu bất thường được nhận ra sớm, là khi một quy trình vẫn được thực hiện đầy đủ, dù người nhân viên y tế đã làm công việc ấy hàng trăm, thậm chí hàng nghìn lần.
Chiều muộn, nắng vàng dần nghiêng trên những dãy nhà bệnh viện. Dòng người thưa hơn ngoài hành lang. Nhưng trong các phòng trực, công việc vẫn tiếp tục. Những trang hồ sơ vẫn được mở ra, những thông tin vẫn được kiểm tra, những bước xác nhận vẫn được thực hiện cẩn trọng như từ đầu ngày.
An toàn người bệnh, vì thế, không chỉ nằm trong những quy định hay những bộ tiêu chí.
Nó hiện diện trong cách mỗi người làm công việc của mình mỗi ngày. Và đôi khi, sự khác biệt giữa một việc “đã quen” và một việc “được làm đúng” chỉ nằm ở vài giây dừng lại để kiểm tra thêm một lần.
Ngày mai, ở một phòng khám, một buồng bệnh hay trước một kỹ thuật nào đó tại Bệnh viện Quân y 103, có thể một người bệnh lại nghe:
“Bác cho cháu xin lại họ tên và ngày tháng năm sinh ạ.”
Vẫn là câu hỏi quen thuộc ấy.
Nhưng khi hiểu điều gì nằm phía sau, người bệnh sẽ biết rằng đó không chỉ là một câu hỏi được lặp lại. Bởi trong bệnh viện, có những việc phải được làm đúng mỗi ngày. Không phải để hoàn thành một quy trình. Mà bởi phía sau mỗi việc được làm đúng là sự an toàn, là niềm tin và là sự bình yên của một con người.
