1.Biến đổi về hình thái học.
Theo tác giả Lavker: hình ảnh tổ chức học thượng bì ở người già chỉ biến đổi ít so với người trẻ.
+ Thường mỏng đI tương ứng với tuổi tác, càng già càng mỏng. Khu trú ở lớp gai thể hiện giảm số lượng tế bào gai.
+ Giảm chiều cao lớp tế bào sừng, ngược lại chiều ngang tăng lên.
+ Lớp sừng bề dày không thay đỏi (thường 14-17 lớp tế bào sừng).
Nghiên cứu cấu trúc vùng da không bị chiếu nắng chưa thấy bất thường gì đáng kể ngoại trừ có sự giãn rộng kẽ gian bào tế bào sừng.
Nghiên cứu vùng da hở có thấy một số bất thường:
Tế bào đáy thay đổ kích cỡ và hình dạng nhân thay đổi, giảm số lượng tơ trương lực, giảm số lượng hạt keratohyaline, giảm mạng lưới nội bào.
+ ở người già tăng trưởng thượng bì giảm:
-Tần suất chu chuyển thượng bì giảm 50% ở tuổi 30-70.
Ví dụ: ở tuổi 20, chu kỳ thượng bì từ 18-20 ngày; ở người trên 60, chu kỳ thượng bì từ 25-29 ngày. Vì vậy, chu kỳ gián phân của người 20 tuổi là 30 giờ, còn người 60 tuổi là 45 giờ. Để tạo lớp tế bào mới: người trẻ mất 30h, người già mất 45h.
Nghiên cứu lion sẹo thực nghiệm:
Trên 65 tuổi lion sẹo đầy đủ ỏ tuần thứ 4 chỉ khoảng 25%
Dưới 35 tuổi thì 100% lieend sẹo trong thời gian đó.
2. Biến đỏ thành phần thượng bì
Tỷ lệ nước tăng dần theo tuổi.
Tỷ lệ lipid không thay đổi.
Tỷ lệ collagen giảm dần.
Tỷ lệ Elastin hơI tăng.
+ ở lớp sừng: ở người già có hiện tượng kho da (xerose) do sự mất nước không nhận thất (gọi là PIE: perte insensible en Eau).
Khô da là do biến đổ kết dính của các tế bào sừng với nhau (kết dính chờm lên nhau của lớp tế bào sừng)
+ Chức phận sinh lý giảm so với tuổi, do đó da người già dễ bị kích thích, dễ bị mẫn cảm.
+Tế bào sắc tố.
+Số lượng tế bào sắc tố giảm dần theo tuổi ở vùng da kín cũng như vùng da hở, tỷ lệ giảm trung bình theo thập niên như sau:
10-12% (theo Quevedo)
6-8% (theo Gilchrest)
Sự giảm này không có lợi cho da đối với ánh sáng (cực tím).
Tại sao vùng da hở ở người già có nhiễm sắc da, nhất là xuất hiện nốt ruồi? Vì khi già, mật độ nguyên bào sắc tố/ tổng số tế bào sắc tố tăng.
Có tác giả còn phát hiện người già kích thước tế bào sắc tố to lên.
+ Tế bào Langerhans (TBL):
ở người già, vùng da kín có số lượng tế bào L giảm rõ rệt, theo tác giả Gilchrrest giảm 50% so với ở người trẻ.
Số lượng tế bào L ở vùng da hở so với vùng da kín thấp hơn đáng kể, trong khi dod người trẻ là như nhau.
-Tác động tia cực tím: tế bào L nhạy cảm với UV hơn tế bào sừng, tia Uv làm mất các thụ thể màng, làm biến đổ hình thể (mất tua).
TBL ở người già mất chem. hơn so với người trẻ: do mất thụ thể bề mặt chứ không phảI mất TBL. Thụ thể mới quan trọng, do mất thụ thể chỉ điểm nên không nhận ra TBL chứ khan phảI là không có.
-ảnh hưởng mất giảm diện tich TBL.
Giảm TBL đóng vai trò quan trọng trong sự phát sin hung thư da do ánh sáng cũng như trong sự tổn hại cuae hệ thống đáp ứng miễn dịch da.
3. Biến đổi nối tiếp trung-thượng bì
+Tổ chức học:
Hình tháI học khu trú ở nối tiếp trung- thượng bì từ tuổi trên 60 bớt lượn đI, các nụ trung-thượng bì không cao mà dẹt đi.
Ngoài da: bề mặt da nhẵn rõ.
+Siêu cấu trúc:
-Khi già lá đặc (lamina densa) dầy lên và tăng trưởng các sợi neo.
-Một số tác giả khác nêu có biến đỏi định khu của lá trong (lamina lucida) và lá đặc cũng như bề dầy của lá đặc ở nữ.
-Hệ quả sinh lý: sự giảm sợi gắn vào lá đặc được công nhận. Giả thuyết về vai trò chống đỡ của các sợi này cho phép giảI thích một phần sự dẹt bằng của màng nối tiếp trung-thượng bì.
Sự kém bền vững da ở người già có thể là do giảm sự kết dính ở trung-thượng bì.
4.Biến đổi trung bì.
+Hình thái: ở người già trung bì được biểu hiện ở sự giảm bề dầy 20%, các nguyên bào sợi thưa đI, mạch máu giảm, chủ yếu thấy ở trung bì nông.
+ Chất collagen có tỏn hại hình tháI học chủ yeeys rõ ở trung bì sâu, nước trong collagen giảm dần trên 50%.
+ Elastin tổn hại bắt đàu ở tuổi 30 và rõ vào tuổi 70.
Theo Buisson và Pierragi: tổn hại chất trung gian ở trung bì nông, tiến triển tương tự và song song tổ chức chun giãn của động mạch chủ,
Sự tương quan này cho phép suy luận từ sự lão hóa của da đến sự hóa chun giãn của mạch máu.
Tổn thương tổ chức chun giãn liên quan đến nếp nhăn ở người già.
5.Biến đổi các phần phụ
+Tuyến bã và chất bã: sự tiết chất bã giảm ở tuổi 50 (nữ) và 70 (nam), người già tuyến bã chỉ còn 20-40% so với lúc cao điểm, nguyên nhân chính do giảm thành phần hoạt động của testosterone.
+Lông tóc móng:
Lông tóc: bạc tóc lông, thưa tóc lông thường xuất hiện song song với tóc bạc trước lông.
Bạc tóc lông là do sự giảm dần đến biến mất các tế bào sắc tố ở nang lông. về mặt số lượng có sự giảm dần nang lông do xơ teo thoáI hóa, do giảm dần tuần hoàn quanh nang lông dẫn đến rụng lông tóc(thưa lông tóc).
Móng: phát triển đạt cao ở tuổi 30 sau ddosphats triển móng giảm dần.
6. Kết luận
Các biến đổi sinh lý nhận thấy trong quá trình già da chủ yếu biểu hiện ở trung bì với 3 hình ảnh sau:
+ Sự xuất hiện tổn thương các phần tử lớn ở trung bì.
+Vi tuần hoàn nghèo đi.
+Sự xẹp xuống của nối tiếp trung-thượng bì.
Cần chú ý vai trò của tia cực tím (của ánh sáng mặt trời) cũng làm già đi.
