Ca cấp cứu hiếm gặp - can thiệp ít xâm lấn, tái thông mạch máu, tránh được hoại tử ruột và một cuộc mổ lớn
Hà Nội, 28/08/2025
Khoa Can thiệp Tim mạch (A16), Bộ môn – Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Quân y 103 vừa xử trí cấp cứu thành công ca tách thành động mạch mạc treo tràng trên (ĐMMTTT) phức tạp ở bệnh nhân V.Đ.C (41 tuổi) nhập viện vì đau bụng quanh rốn đột ngột, liên tục trong 6 giờ. Chụp cắt lớp vi tính ổ bụng cho thấy tổn thương tách ĐMMTTT ngay sau chỗ xuất phát, dài ~7 cm tại vị trí gấp khúc, lòng giả lớn, có huyết khối chèn ép lòng thật và nhiều nhánh bên cấp máu cho tạng. Ê-kíp đa chuyên khoa của Bệnh viện đã hội chẩn và quyết định can thiệp đặt stent tự nở (không có bọc màng) cấp cứu nhằm tái lập dòng chảy ở lòng thật, hạn chế kích thước lòng giả và bảo tồn tối đa các nhánh bên.
“Đặt stent ĐMMTTT là phương án ít xâm lấn, thời gian can thiệp ngắn, an toàn và đặc biệt hiệu quả khi bệnh nhân đến sớm, chưa có hoại tử ruột. Stent giúp tái lập lòng thật, giữ các nhánh bên nuôi tạng, qua đó giảm nguy cơ thiếu máu gây hoại tử ruột và tránh được cuộc mổ lớn.” – PGS.TS. Trần Đức Hùng – Chủ nhiệm Khoa Can thiệp Tim mạch (A16), Bộ môn – Trung tâm Tim mạch, Trưởng kíp can thiệp.
Thách thức kỹ thuật – Kết quả vượt trội
Do tổn thương lóc tách dài, nằm ở đoạn gấp khúc, có nhiều nhánh bên nuôi ruột, thủ thuật đòi hỏi thao tác chính xác – tỉ mỉ – kiên trì. Sau gần 2 giờ chạy đua với thời gian, stent được triển khai đúng vị trí, phủ hết tổn thương, dòng chảy nuôi ruột và các tạng lưu thông tốt.
-
Sau can thiệp: bệnh nhân ổn định, bụng đỡ đau nhiều.
-
Sau 3 giờ: bệnh nhân trung tiện, hết đau bụng, không có dấu hiệu bụng ngoại khoa.
-
Ngày hôm sau: đại tiện được và tiếp tục được theo dõi tại Khoa A16.
Vì sao lựa chọn stent tự nở cho tách ĐMMTTT phức tạp?
-
Bảo tồn nhánh bên: khung kim loại không có màng bọc hạn chế che phủ các nhánh bên, duy trì tưới máu tạng.
-
Khả năng tái lập lòng thật: stent tự nở có hiệu quả làm tăng kích thước lòng thật và giảm chèn ép của lòng giả.
-
Ít xâm lấn – phục hồi nhanh: tránh được một cuộc mổ mở lớn.
Dấu hiệu cảnh báo – Khi nào cần đi viện ngay?
-
Đau bụng dữ dội đột ngột (thượng vị/quanh rốn), có thể kèm chướng bụng, buồn nôn – nôn.
-
Dấu hiệu kích thích phúc mạc, bí trung – đại tiện gợi ý thiếu máu/hoại tử ruột.
-
Nhóm nguy cơ cao, có các bệnh nền: tăng huyết áp, nghiện thuốc lá, vữa xơ động mạch, bệnh tổ chức liên kết (Marfan, Ehlers–Danlos).
-
Khuyến cáo: người bệnh cần đến cơ sở y tế có hệ thống máy chụp cắt lớp vi tính đa dãy và Phòng Can thiệp mạch để chẩn đoán, xử trí kịp thời.
Tách thành động mạch mạc treo tràng trên là gì?
-
Là bệnh lý hiếm gặp, do rách lớp nội mạc của động mạch mạc treo dẫn tới lòng động mạch bị tách làm đôi, nguy cơ thiếu máu, hoại tử ruột và tử vong cao; thường liên quan đến tăng huyết áp, vữa xơ động mạch, nghiện thuốc lá, bệnh tổ chức liên kết.
-
Chẩn đoán: siêu âm Doppler mạch và CLVT có thuốc cản quang (đánh giá vị trí, mức độ, biến chứng).
-
Điều trị: tuỳ mức độ – điều trị nội khoa bảo tồn, can thiệp đặt stent, phẫu thuật khi có biến chứng.
-
Mục tiêu: khôi phục lưu thông lòng thật, bảo tồn nhánh bên, ngăn thiếu máu/hoại tử ruột.
